gahetNA in the National Archives

Het eerste carnaval na de oorlog

Week: 10 | 
03 maart 2014 - 09 maart 2014

Nederland probeert na de Tweede Wereldoorlog langzaam het normale leven op te pakken. Maar het land moet ook weer opgebouwd worden. Hoe dan om te gaan met het vieren van een traditioneel volksfeest als carnaval?

Openbare orde

Met het oog op het naderende carnaval schrijft de minister van Binnenlandse Zaken op 9 februari 1946 een brief aan de commissarissen van de Koningin ‘dat maskerades in het openbaar met het oog op de handhaving van de openbare orde niet wenschelijk zijn’. De minister roept de commissarissen op hun burgemeesters van die gemeenten waar traditioneel een carnavalsviering plaatsvindt, te vragen gemeentelijke bepalingen vast te laten stellen om dit te regelen.

Economische belangen

In Limburg speelt een ander probleem. De Mijnindustrieraad uit Heerlen laat op 11 februari aan de minister van Binnenlandse Zaken weten dat feestelijkheden in het kader van carnaval de kolenproductie zullen schaden. Hij vraagt de minister daarom de burgemeesters van de mijngemeenten ‘op te dragen (…) een openbare viering van den Carnaval (…) zooveel mogelijk te beperken’. Deze brief is eveneens gestuurd aan de ministers van Verkeer & Energie en Handel & Nijverheid. Beiden onderschrijven de economische bezwaren tegen een uitbundige viering van het carnaval.

De oproep heeft (beperkt) effect. Een aantal gemeenten, zoals Sittard, vaardigt een maskerverbod uit en blaast daarmee feitelijk de carnavalsviering af. Maar in andere steden van de mijnstreek (Roermond, Kerkrade) gaan de festiviteiten wel op kleine schaal door.

Traditionele carnavalsviering

De burgemeester van Den Bosch heeft om andere redenen bezwaar tegen beperkingen aan de carnavalsviering. Hij voelt er niets voor om nu, een paar dagen vóór het begin van het carnaval, alsnog allerlei verboden en voorschriften uit te vaardigen, en wil de viering van het carnaval in Den Bosch gewoon zoals gepland laten doorgaan.

Het carnaval in zijn stad wordt al sinds de jaren ’30 in goede banen geleid door de vereniging ‘Jheroen Bosch’. Deze vereniging is nu zelfs weer nieuw leven ingeblazen om leiding te geven aan (de organisatie van) de feestelijkheden. De burgemeester heeft er dan ook alle vertrouwen in dat deze vereniging het carnaval keurig zal laten verlopen. En inderdaad. Het verslag in dagblad De Waarheid maakt duidelijk dat het eerste naoorlogse carnaval in Oeteldonk op ouderwetse manier is gevierd.

Nationaal Archief

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in