gahetNA in the National Archives

Wat deed de Minister-President in zijn vorig leven?


Den Haag

Het Haagse 'torentje' heeft sinds maandag een nieuwe bewoner: Jan Peter Balkenende, CDA- ideoloog, jurist en historicus. Voor het premierschap van alle Nederlanders heeft hij zijn bijzonder hoogleraarschap moeten neerleggen. De minister-president bevindt zich in goed gezelschap: de meeste 'MP's' studeerden rechten en waren hoogleraar. Sommige voorgangers van Balkenende hebben daarentegen een verrassendere loopbaan achter de rug. Hoe was het ook al weer? Wie is duikbootcommandant geweest en wie journalist voordat hij aan zijn politieke leven begon? Het Nationaal Archief bladerde door de 'Digitale zoekgids bewindslieden' en zette enkele opvallende MP 's uit de vorige eeuw op een rij.

Predikant Kuyper (1901-1905)

Een van de bekendste voorgangers van Jan Peter Balkenende is Abraham Kuyper. Hij stichtte in 1879 de Anti-Revolutionaire Partij (ARP) en een jaar later de Vrije Universiteit in Amsterdam. Nadat Kuyper predikant van de Hervormde kerk is in onder meer Utrecht en Amsterdam wordt hij aan de VU hoogleraar theologie. Kuyper was de grote gereformeerde voorman van de 'kleine luyden'.

Commissaris der Koningin Ruys de Beerenbrouck (1918-1925)

De eerste katholieke minister-president van Nederland, Charles Ruys de Beerenbrouck, begint zijn carrière als advocaat en procureur in Maastricht. Het politieke metier leert hij in daar in de gemeenteraad waar hij maar liefst negentien jaar zitting heeft. Vanaf 1905 is hij tegelijkertijd lid van de Tweede Kamer voor het kiesdistrict Gulpen. Voordat de Limburgse staatsman op het pluche plaats neemt, bekleedt hij een blauwe maandag de hoogste post in de provincie: hij wordt Commissaris van de Koningin in Limburg, van 16 mei 1918 tot 8 september 1918.  Eenmaal in het Haagse gearriveerd leidt hij diverse ministeries waaronder dat van Binnenlandse Zaken, van Marine, van Koloniën, van Oorlog en van Landbouw, Nijverheid en Handel.

Onderzeebootcommandant De Jong (1967-1971)

Piet de Jong is een van de weinige premiers die een militaire achtergrond heeft. Was Hendrik Colijn militair commandant in Nederlands-Indië, 'Pietje' De Jong is een marineman. Van luitenant-ter-zee der derde klasse bij de onderzeedienst in Den Helder klimt hij op tot adjudant van de minister van Marine in 1948. Hij voert onder meer het gezag op het fregat 'De Zeeuw'. De onderzeebootcommandant mag zich vervolgens enkele jaren adjudant noemen van de Majesteit. Zijn politieke loopbaan begint met het staatssecretariaat van Defensie voor de Marine in 1959.

Journalist Den Uyl (1973-1977)

PvdA-kopstuk Joop den Uyl (1973-1977) gaat na de hbs economie studeren in Amsterdam. Vlak na de Tweede Wereldoorlog werkt hij als sociaal redacteur bij dagblad Het Parool. Die baan ruilt hij is voor een baan als binnenlandredacteur bij het tijdschrift Vrij Nederland. Vervolgens gaat de econoom achter de schermen voor de PvdA werken. Hij staat aan het hoofd van het wetenschappelijke bureau van de partij, de Wiarda Beckman Stichting. Toch maakt hij uiteindelijk in de jaren zestig de overstap naar de, lokale, politiek. Hij wordt gemeenteraadslid en later wethouder in Amsterdam. In het kabinet van KVP'er Jo Cals accepteert Den Uyl de post Economische Zaken. Dat kabinet is geen lang leven beschoren. De 'Nacht van Schmelzer' maakt een einde aan de politieke samenwerking tussen de katholieken en de sociaal-democraten.

Particulieren archieven van minister-presidenten in het Nationaal Archief

Het Nationaal Archief bewaart behalve overheidsarchieven ook vele particuliere archieven. Deze archieven van politieke kopstukken uit de vorige eeuw zijn er terug te vinden:

De Meester (1905-1908) familiearchief
Ruys de Beerenbrouck (1918-1922 en 1922 tot 1925) particulier archief
De Geer (1926-1929 en 1939-1940) familiearchief
Gerbrandy (1940-1941, 1941-1945, 1945-1945) particulier archief en archief radioraad
Beel (1946-1948 en 1958-1959)  particulier archief
Van Schaik (1948- 1951) 2 particuliere archieven
Drees (1951-1952, 1952-1956, 1956 -1958) particulier archief
Marijnen (1963-1965) particulier archief 
 







Reacties

Nieuwe reactie inzenden
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in