gahetNA in het Nationaal Archief

Sinterklaas

Door een storing is het op dit moment niet mogelijk om archiefstukken te reserveren. In de studiezaal van het Nationaal Archief kunnen archiefstukken via de balie worden gereserveerd.

Den Haag

Het is weer zover, schoenen worden gezet en de Sint en zijn Pieten bezoeken huizen, verenigingen, kantoren en sportclubs om kinderen èn volwassenen te verrassen. Op 5 december is het dan eindelijk pakjesavond, liefst met gedichten en surprises. Zelfs de collectie van het Nationaal Archief getuigt van deze Nederlandse traditie.

Gerbrandy

Op 6 december 1940 ontvangt minister-president Gerbrandy een Sinterklaasgedicht. Het gedicht is bewaard gebleven in het Nationaal Archief. Gerbrandy is dan net drie maanden premier. Koningin Wilhelmina vroeg de toenmalige minister-president, De Geer, ontslag te nemen omdat hij het had gewaagd een voorstel voor vredesbesprekingen met de Duitsers in de ministerraad in te dienen. Gerbrandy is uit ander hout gesneden. Hij is als minister-president een onvermoeibaar strijder voor de Nederlandse zaak. Via radiotoespraken inspireert hij, net als koningin Wilhelmina, het Nederlandse verzet. Dat blijkt ook uit het Sinterklaasgedicht.

Gedicht

Sint Nicolaas heeft menigmaal
Vanuit het verre Spanje
beluisterd fiere mannentaal
Voor RADIO ORANJE
En telkenmale vroeg hij Piet:
“Wie is het toch dien we hooren?”
Waarop Piet hem weten liet:
“Gerbrandy, Monsignore!”
(…)
Maar ’t allermooiste weet U niet:
Hij is premier geworden!”
“Premier? Waarvan?”  ” Van Nederland,
Van alle vrije krachten
Die onversaagd, met hand en tand
Thans te bevrijden trachten
Het land dat snood, met ruw geweld
En vuige machinaties
Verraderlijk werd neergeveld
Door Hitler’s booze Nazis!”
(…)


















Gerbrandy

Gerbrandy gold als een onverzettelijk leider van de Nederlandse oorlogskabinetten, de zg. Londense kabinetten. Die onverzettelijkheid bracht hem echter regelmatig in conflict met zijn ministers en koningin Wilhelmina. Hij was het niet eens met haar ideeën over een vernieuwd naoorlogs staatsbestel met meer macht voor het staatshoofd en minder voor het parlement. Gerbrandy wilde terug naar een normale parlementaire democratie. Dat hij vast hield aan deze opvatting, wordt tegenwoordig gezien als een van zijn grootste verdiensten. Nederland keerde na de Tweede Wereldoorlog terug naar het oude democratische staatsbestel en nam onlangs de derde plaats in op de ranglijst van volledige democratieën. Met Sinterklaas toch een van de beste Nederlandse tradities.

Archief

Ministeries voor Algemeene Oorlogvoering van het Koninkrijk (AOK) en van Algemene Zaken (AZ): Kabinet van de minister-president, toegang 2.03.01, inv.nr. 4987 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in