gahetNA in het Nationaal Archief

Vlagvertoon


Den Haag

‘Er is geen akeliger strijd dan de strijd over de vlag’, vond minister van Binnenlandse zaken De Wilde in 1937. Minister-president Colijn probeerde de kleuren van de nationale vlag definitief vast te stellen. De discussie over de Nederlandse driekleur kent een lange voorgeschiedenis die teruggaat tot de late middeleeuwen: is het oranje-blanje-bleu of rood-wit-blauw?

Vlaggenstrijd

In het interbellum van de 20e eeuw beleeft de strijd over de vlagkleuren een hoogtepunt, aangewakkerd door het opkomend nationalisme. In de jaren dertig wordt het Wilhelmus als volkslied ingevoerd en het koningshuis wordt steeds populairder. Steeds meer burgers vervangen de rood-wit-blauwe vlag door het oranje-blanje-bleu.

Creativiteit

De Hoge Raad van Adel bepleit in 1932 een driekleur met koninklijk wapen in de witte baan. Ook verenigingen, partijen en bedrijven zijn creatief met de vlag. Ze voegen er hun eigen symbolen aan toe, variërend van hamer en sikkel, het embleem van de S.D.A.P.tot reclameteksten op het witte deel als ‘Koopt B.Z.K. Pruimtabak’. En dit op een geheel rode, rood-wit-blauw of oranje-blanje-bleu achtergrond.

Vlaggenquestie

De NSB claimt ondertussen de oranje-wit-blauwe variant als nationale vlag. De regering vindt het nu tijd worden positie te kiezen in de ‘vlaggenquestie’ en de ministerraad besluit tot een nationale vlag in de kleuren rood-wit–blauw. Maar ondertussen woedt de kleurenstrijd voort. Volgens sommigen wordt het oranje gezien als het rood van vroeger, katholieken vinden het oranje-wit-blauw te protestants, en het rood-wit blauw zou weer anti-orangistisch zijn. Het wetsvoorstel blijft op de plank liggen. Wel worden de kleuren door minister-president Drees in 1951 vastgesteld op helder vermiljoen voor de rode baan en cobalt-blauw voor de blauwe baan. In 1959 nog preciezer aangeduid als NEN 3055 voor rood en blauw en voor de oranjewimpel NEN 3203. Het wetsontwerp is dan inmiddels definitief ingetrokken maar de driekleur is toch vastgesteld.

Nationaal Archief

2.09.47 Ministerie van Justitie, Wettendossiers, inv.nr. 565

Meer informatie

Lees het artikel 'Met vlag en wimpel' in Nationaal Archief Magazine 2009/1.

De auteur van het artikel, Nationaal Archief medewerker en historisch onderzoeker Otto van der Meij, werd geïnterviewd in het Nederlands Dagblad
 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
CAPTCHA
Deze vraag is om te testen of u een menselijke bezoeker bent en om geautomatiseerde spam te voorkomen.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in