gahetNA in the National Archives

Oranje's oefenmeesters in nieuwe app


Den Haag

Tegenwoordig is de bondscoach van het Nederlands elftal de baas van Oranje. Maar de macht van de coach van het nationale elftal is niet altijd zo groot en onaantastbaar geweest. Het elftal fysiek voorbereiden op een wedstrijd, verder reikt de stem van de eerste bondstrainers niet. Het zijn dan ook meer oefenmeesters. Dat is de term waarmee ze in de eerste jaren van het Nederlands elftal steevast worden aangeduid.

Beelden van deze oefenmeesters zijn, naast nog heel veel meer, terug te vinden in de nieuwe app voor iPod en Android 'Voetbal van toen'. Het Nationaal Archief, dat het archief van de Koninklijke Nederlandse Voetbalbond (KNVB) bewaart, ontwikkelde de app samen met Alcatel Lucent en de KNVB.

Voetbalbond selecteert de spelers

Op 6 februari 1894 voetbalt het eerste Nederlands elftal tegen het Engelse Felixstowe Football Club. Elke Nederlandse speler is gehuld in de kleuren van zijn eigen club; er was nog geen Nederlands tenue. Het moet dus een bont gezelschap zijn geweest.
De Nederlandsche Voetbal- en Athletieke Bond (NVAB), die later de (Koninklijke) Nederlandse Voetbalbond gaat heten, stelt het elftal samen. Niet alle voetballers voelen zich vereerd met hun uitverkiezing, een aantal goede spelers weigert; hun “medewerking was vergeefs gevraagd”, zo meldt Nederlandsche Sport, het officiële orgaan van de NVAB.

Veel Engelse coaches

Het fotoalbum in het archief van de KNVB vermeldt geen oefenmeester voor het duel tegen Felixstowe uit 1894. Pas in 1905, als het Nederlands elftal echte interlands gaat spelen (de eerste officiële is op 30 april 1905 tegen België), staat er wel een oefenmeester langs de zijlijn. In eerste instantie is dat nog een Nederlander (Cees van Hasselt). Maar al snel huurt de Bond een Engelse coach in om het Nederlands elftal te trainen: Edgar Chadwick.
Ook daarna heeft de KNVB lang een voorkeur voor oefenmeesters uit ‘de bakermat van het voetbal’. Tot 1940 heeft het Nederlands elftal alleen maar Engelse coaches. Het meest langdurige dienstverband heeft Bob Glendenning; hij is van 1923 tot 1940 de oefenmeester van het Nederlands elftal.

Elftalcommissie

In 1894 zorgt de 'elftalcommissie' voor de samenstelling van het nationale team. Niet minder dan 2 van de 3 leden staan zelf op het veld! Later stelt de Nederlandse Voetbalbond (NVB) de Nederlandsch Elftal Commissie in, die ervoor moet zorgen dat de beste spelers van Nederland in  het nationale elftal worden gekozen. De Commissie is ook verantwoordelijk voor de organisatie van de interlands.

Nationale selectie

In 1926 verandert de naam van de Nederlandsch Elftal Commissie in Technische Commissie. Een aantal leden daarvan – de Keuzecommissie – houdt zich alleen maar bezig met het nationale elftal. Op deze manier wil men de kwaliteit van het Nederlands elftal verhogen. De Keuzecommissie stippelt ook de te volgen tactiek uit. De bondscoach, waarvan de NVB sinds 1907 gebruik maakt, is uitsluitend verantwoordelijk voor de training. Pas aan het einde van de jaren ’50 krijgt de bondscoach de verantwoordelijkheid voor de samenstelling van zijn elftal en de tactische beslissingen.

Ga voor de app naar Voetbal van toen.
Of ga direct naar de iStore of Android Market.

Nationaal Archief

2.19.123 Archief van de Koninklijke Nederlandsche Voetbal Bond (KNVB), 1889-1996 (1997)
De Fotocollectie van het Nationaal Archief bevat ruim 1300 foto’s uit de fotoboeken van de KNVB. Daarnaast zijn er nog meer dan 20.000 andere voetbalfoto’s in de Fotocollectie van het Nationaal Archief te bekijken.

Flickr

Op Flickr is een selectie oude voetbalfoto's te zien, samengesteld uit de collecties van het Nationaal Archief en Spaarnestad Photo.

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in