gahetNA in the National Archives

De Gouden Eeuw op televisie


Den Haag

De NTR en de VPRO zenden vanaf dinsdagavond 11 december een nieuwe historische serie uit over Nederland in de 17e eeuw. De Gouden Eeuw geeft in 13 afleveringen een overzicht vanaf het begin van de Nederlandse staat eind 16e eeuw tot aan zijn bijna-einde in 1672, als de Nederlandse Republiek van verschillende kanten belaagd wordt. Voor het maken van De Gouden Eeuw is onder andere gebruikgemaakt van de collectie van het Nationaal Archief, met name van archieven die te maken hebben met Johan van Oldenbarnevelt en de Unie van Utrecht.

Staat zonder hoofd

Als raadpensionaris en landsadvocaat van de Staten van Holland (1586-1619) heeft Johan van Oldenbarnevelt uiteraard veel sporen nagelaten die te vinden zijn in het Nationaal Archief. Daarnaast heeft het Nationaal Archief het persoonlijke archief van Van Oldenbarnevelt in de collectie. Het is dan ook niet verwonderlijk dat het Nationaal Archief een belangrijke bijdrage heeft geleverd aan de 3e aflevering van De Gouden Eeuw, die over Van Oldenbarnevelt handelt.

Johan van Oldenbarnevelt (1547-1619) vertegenwoordigt Holland in de vergaderingen van de Staten-Generaal. Door deze machtige positie staat hij aan de wieg van de Nederlandse staat. Aanvankelijk is hij een vertrouweling van stadhouder prins Maurits, maar geleidelijk aan ontstaat een machtstrijd tussen deze 2 staatslieden. Van Oldenbarnevelt pleit voor meer zelfbestuur van de burgerij en voert onder andere het recht op stedelijke milities in. Dit ondermijnt het gezag van Maurits als opperbevelhebber van het staatse leger. Uiteindelijk eindigt Van Oldenbarnevelt op het schavot op het Binnenhof wegens landverraad.

Tolerantie? Veel geloven op een kussen

Een andere aflevering waaraan het Nationaal Archief een bijdrage heeft geleverd, gaat over de (vermeende) tolerantie in de 17e eeuwse Republiek. Als startpunt van de ‘typisch Nederlandse tolerantie’ geldt vaak de Unie van Utrecht. Deze in 1579 gesloten overeenkomst is een verbond tussen onafhankelijke gewesten en steden met als doel de strijd tegen Spanje voort te kunnen zetten. De Unie van Utrecht fungeert als een soort grondwet. De gewesten behouden hun eigen soevereiniteit. Alleen in gemeenschappelijke zaken treden ze gezamenlijk op. De bondgenoten spreken af dat ze elkaar zullen bijstaan in de verdediging tegen buitenlandse vorsten. Voor de bekostiging daarvan zullen ze gezamenlijke belastingen heffen. Voor belangrijke beslissingen is eenstemmigheid nodig. Ook regelen zij de vrijheid van godsdienst. Niemand mag vervolgd worden om zijn geloof.

Welkom in de Gouden Eeuw

Naast De Gouden Eeuw is er een 8-delige familieserie Welkom in de Gouden Eeuw van de makers van het Klokhuis. In dit programma blikken ’Bekende Gouden Eeuwers’ terug op de hoogte- en dieptepunten uit de Gouden Eeuw: van VOC tot rampjaar, van ontdekkingsreiziger Willem Barentsz tot zeeheld Michiel de Ruyter.

Wanneer te zien?

De Gouden Eeuw wordt vanaf 11 december elke dinsdagavond uitgezonden om 20.25 uur op Nederland 2.

De familieserie Welkom in de Gouden Eeuw is vanaf 9 december elke zondag om 18.30 uur te zien op Zapp.

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in