gahetNA in het Nationaal Archief

Songfestival of Showfestival?


Den Haag

Het is ooit begonnen als zangwedstrijd, maar door de jaren heen zijn de optredens op het Eurovisie Songfestival uitgegroeid tot wervelende shows. De eerste beelden uit de jaren ’50 zijn nog ingetogen; sobere decors, brave kleding en bescheiden kandidaten. De al net zo ingetogen liedjes staan centraal. De ophef over de woorden ‘eedje van trouw’ in het lied ‘Een beetje’ van Teddy Scholten, winnares 1959, kunnen velen zich niet meer voorstellen.

Vermaak als hoofdzaak

Tot de jaren ’70 bestaan de songfestivalliederen vooral uit chansons. Als de popmuziek zijn intrede doet worden de optredens en liedjes uitbundiger. Eind jaren ’70 maakt het thema liefde steeds vaker plaats voor oproepen tot wereldvrede, gezamenlijkheid en blijheid. Ook in de presentatie neemt het showbizzgehalte toe. De acts variëren van het ‘per ongeluk’ verliezen van de lange rok tot goocheltrucs. Door de invoering van televoting in 1997 wordt het visuele aspect nog belangrijker. Veel kijkers stemmen op de artiest die de meest spetterende show weggeeft en kiezen niet per se voor het beste liedje of de mooiste stem.

Uit z’n voegen

Het aantal deelnemers groeit. De concurrentie neemt toe. Wat in 1956 begint als een zangwedstrijd tussen zeven landen groeit in 1992 uit tot 23 deelnemers. Als vanaf 1993 ook voormalig Oostbloklanden mee kunnen doen wordt het deelnemersaantal te groot voor één uitzending. Men besluit om voorrondes te houden, met als gevolg dat een aantal oudgedienden, waaronder Nederland en België, herhaaldelijk buiten boord valt en niet deelneemt aan de finale. In deze landen gaan de laatste jaren steeds vaker stemmen op over partijdigheid.

Onvrede

Al sinds de oprichting van het festival is er discussie tussen en over de deelnemende landen – niet alleen over partijdigheid. In 1956 worden het Verenigd Koninkrijk, Oostenrijk en Denemarken gediskwalificeerd vanwege te late inzending. Denemarken doet tussen 1966 en 1978 niet mee omdat de Deense omroep het festival een toonbeeld van slechte smaak vindt. In 1970 trekken de andere Scandinavische landen, Oostenrijk en Portugal zich eenmalig terug vanwege het songfestival in 1969. Er zijn dan in Madrid maar liefst vier winnaars - waaronder Lenny Kuhr met De troubadour. Datzelfde festival wordt geboycot door Oostenrijk vanwege de Franco-dictatuur in Spanje. In 1978 breekt Jordanië de uitzending af omdat niet België, maar Israel dreigt te winnen. De grootste financiële ondersteuners – Duitsland, Verenigd Koninkrijk, Spanje en Frankrijk - kunnen niet afvallen in de voorronde; dit zorgt in 2005 voor veel ophef wanneer deze landen de laagste punten behalen.

Eurovisie 2012

Sinds 2005 is Nederland niet verder gekomen dan de halve finale. Dit jaar wordt ons land vertegenwoordigd door Joan Franka met het lied ‘You and me’. Tijdens de tweede halve finale op 24 mei zal blijken of ze de kiezers voldoende weet te boeien met haar stem. Uit de peilingen is namelijk gebleken dat Joan het niet moet hebben van de verentooi die ze draagt. De finale van het 57e Eurovisie Songfestival is op zaterdag 26 mei. Het wordt gehouden in de Crystal Hall in Bakoe, de hoofdstad van Azerbeidzjan.


Bekijk foto’s van het Eurovisie en Nationale Songfestival in de collectie van het Nationaal Archief.




Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in