Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Dappere kapiteinsvrouw in de tijd van De Ruyter


Den Haag

Op 7 september is de KRO gestart met het 3e seizoen van de televisieserie Brieven Boven Water. Aan de hand van teruggevonden 17e- en 18e-eeuwse  brieven duikt het programma  in de geschiedenis van onze voorouders. In de uitzending van 12 oktober komt het heldhaftige leven van Catelijntje en haar echtgenoot  kapitein en schout-bij-nacht Leendert A. Haexwant aan bod. De speurtocht leidt onder andere naar de archieven van Michiel Adriaenszoon de Ruyter in het Nationaal Archief.

Strijd op zee

In de 17e eeuw is Nederland verwikkeld in de strijd om de wereldhandel. Een strijd die vooral op zee wordt uitgevochten. De Hollanders voeren oorlog tegen de Spanjaarden, de Engelsen en de Portugezen. Kapitein Haexwant is al jaren in dienst van de Admiraliteit en heeft heel wat zeeslagen overleefd. In april 1664 maakt zijn schip De Rotterdam deel uit van een vloot onder leiding van niemand minder dan Michiel de Ruyter. Volgens het ‘Journaal gehouden op het schip De Spiegel door Michiel de Ruyter’ varen ze naar de Middellandse Zee ‘tot bescherming van den handel tegen de Algiersche en Turksche zeeroovers, en vandaar naar de kust van Guinea om de door de Engelschen veroverde bezittingen van de West-Indische Compagnie te hernemen en den Engelschen afbreuk te doen, eigenhandig’.

Kordate dame

Catelijntje, Haexwants echtgenote, is minstens zo onverschrokken als haar oorlogvoerende man, zo blijkt uit bewaarde brieven. De kapiteinsvrouw schroomt in 1664 niet om binnen te lopen bij de hoge heren van de Admiraliteit. Via haar man beschikt ze over strategische, geheime informatie die de zeeslag tegen de Engelsen gunstig kan beïnvloeden, en bovendien haar echtgenoot een behouden vaart kan bezorgen. Presentator Derk Bolt schetst aan 2 nazaten het bijzondere verhaal van kapitein Haexwant, zijn vrouw en de missie van Michiel de Ruyter tegen de Engelsen. Hij wordt daarbij geholpen door Frits de Ruyter de Wildt, 12e generatie afstammeling van Michiel de Ruyter.

Brieven Boven Water 

In Brieven Boven Water bezorgt Derk Bolt een aantal in de 17e en 18e eeuw verstuurde, nooit aangekomen brieven aan nazaten van de oorspronkelijk geadresseerden. De brieven zijn afkomstig uit een verzameling van 40.000 ongeopende  brieven die destijds zijn buitgemaakt door Engelse schepen.  Een aantal jaren geleden zijn deze historische brieven bij toeval  teruggevonden in The National Archives in Londen. De brieven zijn indertijd verstuurd door Nederlandse burgers aan in ‘den vreemde’ verblijvende familieleden en geliefden, de meeste van hen zeelieden.

Brieven Boven Water zaterdag 12 oktober om 21.10 uur op Nederland 2.

Nationaal Archief

1.10.72 Archief van Michiel Adriaensz de Ruyter, zijn naaste verwanten en nakomelingen, 1587-1982, inv. 13, 15, 48 
1.01.46 Archief van de Admiraliteitscolleges, 1586-1795, Archief van het College ter Admiraliteit op de Maze, 1652-1770, inv. 456, 457.

 

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in