gahetNA in het Nationaal Archief

Unie van Utrecht in TV-serie De Gouden Eeuw


Den Haag

Niemand mag vervolgd worden om zijn geloof. Dat is een van de afspraken die de ondertekenaars van de Unie van Utrecht op 23 januari 1579 met elkaar maken. Daarmee vormt het een van de bouwstenen van de bijna spreekwoordelijke tolerantie van Nederland in de 17e eeuw. Het NTR-programma De Gouden Eeuw gaat op dinsdag 12 februari op zoek naar de oorsprong van die tolerantie. De Unie van Utrecht die het Nationaal Archief bewaart, speelt daarin een belangrijke rol.

Bondgenootschap tegen Spanje

Godsdienstvrijheid is overigens slechts een van de aspecten waarover in de Unie van Utrecht afspraken worden gemaakt. De overeenkomst is in eerste instantie een bondgenootschap tussen onafhankelijke gewesten en steden met als doel de oorlog tegen Spanje voort te kunnen zetten. Eenheid tussen de gewesten is namelijk hard nodig in de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648).

Afspraken Unie van Utrecht

De Unie van Utrecht gaat in de Republiek fungeren als een soort grondwet.
Vertegenwoordigers van Holland, Zeeland, Gelre en Zutphen, Utrecht en de Ommelanden ondertekenen het bondgenootschap. Afgesproken wordt dat de gewesten hun eigen soevereiniteit behouden. Alleen in gemeenschappelijke zaken van oorlog, vrede en belastingen treden ze gezamenlijk op. Voor belangrijke beslissingen is eenstemmigheid nodig. Wat de godsdienst betreft mogen Holland en Zeeland zelf weten hoe ze zich gedragen, de andere laten het katholicisme ongemoeid. Niemand mag vervolgd worden om zijn geloof.

Scheiding Noord en Zuid

Een ander gevolg van de Unie van Utrecht is dat de noordelijke en de zuidelijke Nederlanden zich van elkaar scheiden. De zuidelijke gewesten Artesië en Henegouwen hebben zich immers al eerder verenigd, op 6 januari 1579 in de Unie van Atrecht. In die Unie legden zij vast te willen streven naar een verzoening met de Spaanse koning en alleen het rooms-katholieke geloof te erkennen.

Nationaal Archief

In onze webexpo is de akte van de Unie van Utrecht nader te bekijken.

Wanneer te zien?

De aflevering ‘Veel geloven op één kussen’ van De Gouden Eeuw wordt uitgezonden op 12 februari om 20.25 uur op Nederland 2.

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in