gahetNA in het Nationaal Archief

Voorlichtingsfilm van Kees Brusse


Den Haag

In zijn woonplaats Laren in Noord-Holland is Kees Brusse op 88-jarige leeftijd overleden. Brusse was vooral bekend als acteur, maar regisseerde ook films en schreef filmscenario’s. Aan het einde van de jaren ’60 maakte Kees Brusse Producties een voorlichtingsfilm in opdracht van de Nationale Federatie voor de Geestelijke Volksgezondheid.

Acteur en regisseur

Kees Brusse debuteerde als 11-jarige jongen als acteur in de film Merijntje Gijzen’s Jeugd. Dit was een verfilming van het beroemde boek van A.M. de Jong, geregisseerd door de joodse regisseur Kurt Gerron (die in 2012 als hoofdpersoon optreedt in de roman Terugkeer ongewenst van Charles Lewinsky). (Lees hier meer over in het webartikel 'De Nederlandse jaren van Kurt Gerron'.)

In de jaren ’40 maakt Brusse zijn debuut op het toneel. Een opleiding tot acteur heeft hij nooit gevolgd. Voor de toneelschool werd hij geweigerd.

Al snel gaat Brusse ook regisseren. Daarbij geeft hij blijk erg geïnteresseerd te zijn in de Nederlandse jeugd in de jaren ’50 en ’60. In 1956 en 1960 maakt hij met De paraplu en Het gerucht 2 films in opdracht van de Stichting Pro Juventute, waarin hij pleit voor het geven van seksuele voorlichting aan jongeren.

Voorlichtingsfilm

Wellicht zorgen die producties ervoor dat de Nationale Federatie voor de Geestelijke Volksgezondheid contact opneemt met 'Kees Brusse Filmproductie'. Op 2 november 1964 stuurt Kees Brusse een ontwerpbegroting voor een bedrag van fl. 120.000,- naar de Federatie voor het maken van een voorlichtingsfilm. Hoewel de Federatie niet meer dan een 100.000 gulden beschikbaar heeft, wil Brusse toch in gesprek blijven. Het project blijft hem zeer interesseren, en hij zou graag ‘in overleg zien dat we de film “van de grond beuren”’.

Met enige vertraging lukt dat ook, want op 2 juni 1966 kan Kees Brusse aan de Federatie melden dat de opnamen voor de voorlichtingsfilm zijn afgerond. De productie heeft dan inmiddels de titel Sex is overal? gekregen.

In 1967 gaat de 48 minuten durende film in première. Van heel veel kanten is er belangstelling. Zo krijgen studenten van de Technische Hogeschool Eindhoven de film in november 1967 te zien voorafgaand aan een teach-in over de ethische aspecten van sexualiteit. De populariteit is zelfs zo groot, dat er al snel plannen gemaakt worden voor een Engelse nasynchronisatie.

Ook een Engelse versie

In eerste instantie is de Engelse versie bedoeld om te vertonen op het World Congress of Mental Health dat in augustus 1968 in Engeland wordt gehouden. Robert Kruger, een van de directeuren van 'IE films', het Engelse productiebedrijf, ziet veel meer mogelijkheden. ‘It seems to me that it could enjoy a wide distribution in schools and colleges here, where the subject it deals with is at present a major pre-occupation’.

Kees Brusse meldt de Nationale Federatie voor de Geestelijke Volksgezondheid op 6 mei 1968 wat de planning is voor de opname van de Engelse stemmen en de eindmontage. Wat hem betreft zou het prettig zijn als iemand van de Federatie bij een van deze gebeurtenissen aanwezig zou kunnen zijn. ‘Ik twijfel niet aan de perfecte uitvoering, maar later is er moeilijk meer te veranderen’, zo besluit hij. De Engelse film Sex is everywhere, gesponsord door de National Federation of Mental Health, verschijnt in 1969.

Nationaal Archief

2.19.145 – archief Nationale Federatie voor de Geestelijke Volksgezondheid, 1934-1972, inv.nr. 197

In de fotocollectie van het Nationaal Archief is een groot aantal foto’s van Kees Brusse te bekijken.

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in