Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Vrijheidsstrijder Nelson Mandela overleden


Den Haag

Donderdagavond 5 december is oud-president van Zuid-Afrika en vrijheidsstrijder Nelson Mandela overleden.De 95-jarige Mandela was een goede vriend van prinses Beatrix.

Symbool van de anti-apartheid

Nelson Mandela (18 juli 1918 – 5 december 2013) is het symbool van de anti-apartheid. Al vanaf 1944 verzet hij zich actief tegen het apartheidsregime en de onderdrukking van de niet-blanke bevolking in Zuid-Afrika. Dit komt hem duur te staan; in 1963 wordt hij gevangengenomen. Als hij na 27 jaar, onder grote internationale druk, eindelijk vrijkomt is Mandela allesbehalve een gebroken man. Met zijn charismatische ingetogen persoonlijkheid weet hij miljoenen mensen te overtuigen van zijn missie: een vreedzame beëindiging van de apartheid. In 1994 wordt Mandela president van Zuid-Afrika. Dit betekent het officiële einde van de apartheidspolitiek.

ANC

Het politieke leven van Nelson Mandela begint in 1944. De jonge advocaat sluit zich aan bij het Afrikaans Nationaal Congres (ANC), een partij die zich verzet tegen het apartheidsregime in Zuid-Afrika. Als hij in 1964 gevangen wordt gezet, groeit Mandela uit tot icoon van de vrijheid. Zijn gevangenschap symboliseert de onrechtvaardigheid en onderdrukking waar de Zuid-Afrikaanse apartheidspolitiek zich schuldig aan maakt.

Nobelprijs voor de Vrede

Mandela komt uiteindelijk in 1990 vrij. Niet lang daarna wordt hij gekozen tot voorzitter van het ANC. Zijn rol in de vreedzame strijd tegen de apartheid wordt internationaal erkend als hij in 1993 samen met president Frederik Willem de Klerk de Nobelprijs voor de Vrede ontvangt voor "hun inspanningen voor het vreedzaam einde van het apartheidsregime en het leggen van de funderingen voor een nieuw democratisch Zuid-Afrika". De bouw aan het nieuwe Zuid-Afrika wordt zijn officiële taak als hij 4 jaar later president van het land wordt. Mandela is daarmee in Zuid-Afrika de eerste zwarte president én de eerste president die tijdens representatieve, eerlijke verkiezingen wordt gekozen.

Goede vriend van het Koninklijk Huis

Nelson Mandela was een van de beste vrienden van prinses Beatrix. De van oudsher kritische houding van Nederland en het koningshuis tegen de apartheid heeft hier zeker aan bijgedragen. Al in de jaren ’40 steunt het Koninklijk Huis openlijk de strijd tegen de apartheid in Zuid-Afrika. Juliana weigert tijdens haar regeringsperiode resoluut naar Zuid-Afrika te komen zolang de apartheid daar zegeviert. Beatrix en Claus ontvangen in de jaren ’80, als Nelson Mandela nog gevangen zit, regelmatig tegenstanders van het apartheidsregime. Het staatsbezoek in 1994 aan de kersverse democratisch gekozen president Mandela, is het eerste officiële Koninklijke bezoek aan Zuid-Afrika sinds tijden. 

Nationaal Archief

In de fotocollectie van het Nationaal Archief bevinden zich een aantal bijzondere afbeeldingen van Nelson Mandela.

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in