Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Boek over 4 eeuwen echtscheidingsmisère verschijnt


Den Haag

Op donderdag 9 januari verschijnt bij Uitgeverij Balans Scheiden doet lijden. Vier eeuwen echtscheidingsmisère van Paul Brood en Michiel de Wolde. Dit boek is een van de publicaties die wordt uitgegeven in het kader van de tentoonstelling Het geheugenpaleis – met je hoofd in de archieven in het nieuwe publiekscentrum van het Nationaal Archief.

Overspel of kwaadwillige verlating

Weinig mensen realiseren zich dat scheiden nog maar kort geleden heel veel moeilijker was dan nu. Tot ver in de 19de eeuw was de huwelijkswetgeving een kerkelijke aangelegenheid. Het huwelijk kon alleen door de dood ontbonden worden, al vond men in de Bijbel 2 gronden waarop in sommige gevallen echtscheiding mogelijk was: op grond van overspel en bij kwaadwillige verlating.

Einde aan de ‘grote leugen’

Deze 2 gronden zijn in feite van toepassing gebleven tot 1971, toen een liberale wetswijziging een einde maakte aan wat de ‘grote leugen’ wordt genoemd: de noodzaak overspel voor te wenden of te bekennen als je uit elkaar wilde. Hoe moeilijk echtparen het hadden die wilden scheiden, blijkt uit de stroom brieven die men aan de overheid schreef, zeker vanaf de jaren ’50 en ’60, toen de behoefte aan een meer moderne wetgeving steeds groter werd. De minister van Justitie, de Tweede Kamer, zelfs de koningin kregen vele brieven van wanhopige mensen in een uitzichtloze situatie.

Brieven in het Nationaal Archief

De persoonlijke verhalen uit deze brieven, die zich bevinden in het Nationaal Archief, vormen het uitgangspunt voor het boek Scheiden doet lijden. Het zijn vele en veelsoortige verhalen van mensen voor wie het huwelijk een last werd. Samen geven zij een treffend, maar ook onthutsend beeld van de naoorlogse verhoudingen in Nederland.

Daarnaast zijn persoonlijke verhalen over echtscheidingen in de periode voor 1971 te vinden in het Verhalenarchief.

Tentoonstelling Het geheugenpaleis

In Het geheugenpaleis – met je hoofd in de archieven, de eerste tentoonstelling van het Nationaal Archief in eigen huis, wordt de omvangrijke archiefcollectie op verrassende en interactieve wijze gepresenteerd. Meer dan 1000 jaar Nederlandse geschiedenis wordt aan de hand van 11 verhalen kunstzinnig in beeld gebracht. Bij 7 van deze verhalen verschijnen publicaties. Scheiden doet lijden van Paul Brood en Michiel de Wolde is er daar één van.

Publicaties bij de tentoonstelling

De 7 publicaties die voor de tentoonstelling Het geheugenpaleis – met je hoofd in de archieven uitgegeven worden zijn:

De publicaties zijn te bekijken en te bestellen via de webwinkel. Meer informatie over Het geheugenpaleis - met je hoofd in de archieven is te vinden op de speciale tentoonstellingspagina op deze website.

De 'grote leugen' bij Andere Tijden

Aanstaande zondag besteedt het televisieprogramma Andere Tijden ook aandacht aan de aanpassing van de Echtscheidingswet in 1971.

Uitzending: zondag 12 januari 2014, Nederland 2, 21.20 uur

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in