Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Geen drinkende kinderen meer


Den Haag

Vanaf 1 januari pakt de overheid drinkende jongeren strenger aan. Jongeren onder de 18 jaar mogen geen alcohol kopen of op openbare plaatsen in bezit hebben.
De overheid heeft de leeftijdsgrens van 16 naar 18 jaar verhoogd, omdat alcohol vooral voor jongeren schadelijk is. In 1881 wordt voor alcoholgebruik voor het eerst een leeftijdsgrens (van 16 jaar) ingesteld. Drinkende kinderen zijn in die tijd ook geen uitzondering.

Overlast

Sterke drank wordt door de massaproductie in de 19e eeuw een maatschappelijk probleem: openbare dronkenschap zorgt voor een toenemende overlast. De goedkope sterke drank leidt tot drankmisbruik op grote schaal. Arbeiders krijgen vaak hun loon uitbetaald op plaatsen waar ook sterke drank wordt verkocht. En voor kinderen is het ook niet moeilijk om aan sterke drank te komen.

Eerste Drankwet

Decennialang wordt in de 19e eeuw geijverd om het overmatige alcoholgebruik aan banden te leggen. Het lukt minister Modderman van Binnenlandse Zaken in 1881 om de eerste Drankwet door het parlement te loodsen. Die is bedoeld om de handel in sterke drank te reguleren en de overlast door openbare dronkenschap tegen te gaan. Over kinderen wordt in de wet niets gezegd. Wel wordt in het Wetboek van Strafrecht een verbod op de verkoop van drank aan jongeren onder de 16 jaar opgenomen. Ook wordt het dronken voeren van kinderen onder de 16 strafbaar.

Bescherming van kinderen?

De Drankwet wordt verschillende keren aangepast. Bij de herziening in 1904 blijkt niet de openbare orde, maar de bescherming van de gezondheid van kinderen voorop te staan. De Drankwet bepaalt dan dat kinderen alleen in gezelschap van een meerderjarige in een café of restaurant mogen komen. Kinderen mogen in dat geval overigens wel gewoon drinken!

Alarmerend drankgebruik

Ondanks het verbod komt drankmisbruik bij (jonge) kinderen veel voor. De gemeente Brunssum stuurt de minister van Binnenlandse Zaken in 1916 een alarmerend rapport over het gebruik van sterke drank onder 11- en 12-jarige schoolkinderen. Van de 50 leerlingen drinken er 37 sterke drank! De kinderen zeggen vooral te drinken omdat ze mensen zien drinken en omdat ze in de gelegenheid gebracht worden om te drinken.

Drankflesch

Het blijkt dat de gemeenteontvanger van Brunssum een brandkast in huis heeft waarin hij niet alleen geld maar ook sterke drank bewaart. De kinderen die daar betalingen doen, komen zo in aanraking met de ‘drankflesch’. De minister adviseert de gemeente dat er geen betalingen meer in het huis van de gemeenteontvanger gedaan mogen worden en dat bij wetsovertredingen de politie ingeschakeld moet worden.

Drankverbod onder 16 jaar

In 1931 komt in de Drankwet te staan dat aan personen onder de 16 jaar in winkels geen drank mag worden verkocht. Ondertussen is de kennis over de schadelijkheid van alcoholgebruik voor jongeren zover toegenomen dat de leeftijdsgrens is verhoogd naar 18 jaar voor alle soorten alcoholische drank. Want waar al in 1884 voor wordt gewaarschuwd, geldt nog steeds: 'een vroege gewoonte om te drinken wordt moeilijk op latere leeftijd afgelegd'!

Nationaal Archief

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in