gahetNA in het Nationaal Archief

Nieuw boek: 'De geboortepapieren van Nederland'


Den Haag

Op het Grondwetfestival, zaterdag 29 maart, wordt het boek De geboortepapieren van Nederland in het Nationaal Archief gepresenteerd. Het boek bevat – in hedendaags Nederlands – de 3 belangrijkste en misschien wel meest revolutionaire geschriften uit de Nederlandse geschiedenis die het Nationaal Archief bewaart: de Unie van Utrecht uit 1579, de Apologie van Willem van Oranje uit 1580 en het Plakkaat van Verlatinge uit 1581.

Plakkaat van Verlatinge

Het Plakkaat geldt als inspiratiebron van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring 200 jaar later. Om President Obama, die in Nederland de Nucleaire top bijwoonde, het Plakkaat afgelopen maandag te laten zien, is het speciaal van het Nationaal Archief waar het Plakkaat permanent wordt tentoongesteld, naar het Rijksmuseum in Amsterdam overgebracht.

‘Geboorteakte’

Koning Willem-Alexander noemde tijdens zijn inhuldigingsrede op 30 april 2013 het Plakkaat van Verlatinge, ‘de geboorteakte van wat later Nederland is geworden’. De akte van Verlatinge benadrukt de dienstbaarheid van de vorst aan zijn volk en is een icoon van nationale onafhankelijkheid geworden.

Unie van Utrecht

Niemand mag vervolgd worden om zijn geloof. Dat is een van de afspraken die de ondertekenaars van de Unie van Utrecht op 23 januari 1579 met elkaar maken. Daarmee vormt het een van de bouwstenen van de bijna spreekwoordelijke tolerantie van Nederland in de 17e eeuw.

Godsdienstvrijheid is overigens slechts een van de aspecten waarover in de Unie van Utrecht afspraken worden gemaakt. De overeenkomst is in eerste instantie een bondgenootschap tussen onafhankelijke gewesten en steden met als doel de oorlog tegen Spanje voort te kunnen zetten. Eenheid tussen de gewesten is namelijk hard nodig in de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648).

Apologie

De Apologie van Willem van Oranje is een tekst die op 15 oktober 1580 aan de Staten-Generaal wordt aangeboden. In deze Apologie verdedigt Willem van Oranje zich tegen de ban die de Spaanse koning Filips II op 15 maart 1580 over hem heeft uitgesproken. Door die ban is Willem van Oranje feitelijk vogelvrij.

De tekst van Willems Apologie heeft een belangrijke rol gespeeld in de totstandkoming van het Plakkaat van Verlatinge.

Nederlandse onafhankelijkheidsstrijd

De documenten in De geboortepapieren van Nederland worden ingeleid en toegelicht door Coos Huijsen en Geerten Waling. Zij laten zien waarom deze teksten nog steeds relevant zijn voor de lezer in de 21ste eeuw.

De 2 historici betogen onder meer dat ‘de geboortepapieren van Nederland’ voor het revolutionaire karakter van de Nederlandse onafhankelijkheidsstrijd staan. Deze opmerkelijk vroege Nederlandse Revolutie werd een inspiratiebron voor de Engelse, Amerikaanse en Franse Revolutie van respectievelijk 1688, 1776 en 1789.

Presentatie van het boek bijwonen

De presentatie van De geboortepapieren van Nederland vindt plaats op 29 maart om 15.00 uur in het Nationaal Archief (Prins Willem-Alexanderhof 20 in Den Haag).
Wilt u hierbij aanwezig zijn? Dat kan door u aan te melden via: events@nationaalarchief.nl

  • De geboortepapieren van Nederland met toelichting door Coos Huijsen en Geerten Waling, Elsevier Boeken, € 14,95
    Het boek is te krijgen in de webwinkel van het Nationaal Archief en in de boekhandel.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in