gahetNA in het Nationaal Archief

Originele grondwetten te zien in het Nationaal Archief


Den Haag


Op zaterdag 29 maart staat Den Haag in het teken van het Grondwetfestival. Dan zijn de allereerste grondwet uit 1814, de latere herziene grondwetten uit o.a. 1815 en 1848 en de recente wet met de benoeming van Koningin Máxima tot regentes, tentoongesteld in het Nationaal Archief.

Oog in oog met de geschiedenis

Op 29 maart, van 10-17u, kan iedereen alle originele grondwetten en herzieningen bekijken. Je kunt je ook aansluiten bij de rondleidingen door de depots van het archief en zien hoe de geboortedocumenten van Nederland bewaard worden. Kennis bijspijkeren over de grondwet kan bij de stoomcursus Grondwet voor dummies. En voor wie zijn eigen regels voor eens en altijd op papier wil zetten kan terecht bij de grondwetworkshop. Hier maak je je eigen grondwet met zegel.

200 jaar grondwet

Met het Grondwetfestival op 29 maart wordt herdacht dat Nederland 200 jaar geleden zijn eerste grondwet kreeg. Op 29 maart 1814 stemmen 448 notabele inwoners van Nederland in met de allereerste grondwet van ons land. De staatsman Gijsbert Karel van Hogendorp staat aan de wieg van de grondwet. Na terugkeer van prins Willem uit Engeland op 30 november 1813 biedt Van Hogendorp de Schets van een Grondwet aan. De grondwet bevestigt de soevereiniteit van Willem I en regelt de erfopvolging.

Latere grondwetten

In de herziening van de grondwet van 1815 worden ook België en Luxemburg toegevoegd aan het Koningrijk der Nederlanden. In 1840 wordt dit deel van de grondwet weer aangepast vanwege de afscheiding van België in 1839. In 1848 wordt de ministeriële verantwoordelijkheid geregeld maar ook de rechtstreekse verkiezing van de Tweede Kamer, Provinciale Staten en gemeenteraden.

In de jaren daarna staan de grondwetherzieningen in het teken van gelijkheid. Het kiesrecht voor mannen wordt uitgebreid (1887 en 1917), openbaar en bijzonder onderwijs worden gelijkgeschakeld en in 1922 wordt het vrouwenkiesrecht vastgelegd.

Anti-discriminatie

In 1983 krijgt de grondwet voor het eerst een anti-discriminatie-artikel: Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.

Plakkaat van Verlatinge

Het Plakkaat van Verlatinge dat op 24 maart nog door Obama is bekeken in het Rijksmuseum is vanaf 27 maart weer te zien in het Nationaal Archief.
Het is een van de belangrijkste documenten in de collectie van het Nationaal Archief. Met dit Plakkaat bekrachtigen de Staten-Generaal van de Verenigde Nederlanden op 26 juli 1581 dat zij in het vervolg onafhankelijk zullen optreden. Zij erkennen de Spaanse koning Filips II niet langer als heer der Nederlanden. Daarmee is het Plakkaat de geboorteakte van de Republiek der Verenigde Nederlanden. Sommigen noemen het zelfs de Nederlandse onafhankelijkheidsverklaring.

200 jaar grondwet online

Op donderdag 27 maart lanceren Google Nederland, het Nationaal Archief en het Nationaal Comité 200 jaar Koninkrijk de online expositie 200 jaar Grondwet.
Voor 200 jaar Grondwet is o.m. de originele grondwet van 1814 gedigitaliseerd door het Nationaal Archief. Naast dit document zijn 8 andere belangrijke documenten te zien in de expositie: Inlijving bij Frankrijk (1810), Proclamatie 1813, Grondwet 1815, Scheiding Nederland en België (1839), Grondwet 1848, Grondwet 1917, Grondwet 1922 en het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden (1954).
Voor het eerst zijn alle documenten gezamenlijk via Google digitaal beschikbaar gesteld. Voor deze historische gebeurtenis vragen we verschillende Nederlanders een bijdrage te leveren aan de live gang van de online expositie.

Programma 29 maart Grondwetfestival in het Nationaal Archief

Expositie originele grondwetten vanaf 1814
10.00 – 17.00 uur

Taartjes versieren met zegels
11.00 – 17.00 uur

Rondleiding Democratie door het depot van het Nationaal Archief 11.30 - 12.15 uur
12.30 - 13.15 uur
13.30 - 14.15 uur
14.30 - 15.15 uur
15.30 - 16.15 uur

Workshop grondwet met zegel maken
12.00 - 13.00 uur
13.00 - 14.00 uur
15.00 - 16.00 uur

Grondwet voor dummies
Een stoomcursus over het wat en hoe van de Nederlandse grondwetten.
12.00 - 12.15 uur
13.00 - 13.15 uur

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in