gahetNA in het Nationaal Archief

Reden van het eindedienstverband

Accountability: 

De reden van het einde van het dienstverband is gestandaardiseerd. De reden met uitleg staat in onderstaand overzicht. Let wel, wat tussen het begin en einde van het dienstverband is gebeurd, wordt niet opgenomen.

Rekening van Isaac Jijskoot, Knappenhof 1735
Rekening van Isaac Jijskoot, Knappenhof 1735

Absent bij afvaart
meestal opvarenden die al een voorschot (gage op de hand) hebben gehad, maar bij de monstering aan boord, vóór het afvaren, niet zijn komen opdagen. Sommigen zijn wel aanwezig, maar niet (meer) geschikt voor het werk, anderen zijn geplaatst op andere schepen. Dit wordt vermeld bij Opmerkingen.


Alle manieren

Andere kamer

Anders
de andere reden wordt vermeld bij Opmerkingen

Arbeidsongeschikt
in de scheepssoldijboeken meestal aangeduid als ‘impotent’. Als arbeidsongeschikten worden teruggezonden naar Nederland, is ingevoerd ‘gerepatrieerd’ en bij Opmerkingen: ‘arbeidsongeschikt’.

Doodstraf

Gebleven aan Kaap
gaat vervallen

Gelicht
Van boord gehaald door een buitenlandse autoriteit. Dit gebeurde vaak in Engelse havens omdat men vermoedde dat het Engelsen betrof; dezen mochten niet op buitenlandse schepen aanmonsteren.

Gerepatrieerd
Teruggekeerd naar Nederland en afgemonsterd.

Gestraft
Vaak betreft het de straf om zonder loon voor de compagnie te werken met verbeurdverklaring van het verdiende loon. Bij doodstraf wordt dit in de opmerkingen gemeld. Vaak ook werden mensen voor straf teruggezonden naar Nederland zonder loon te krijgen. Dan wordt ingevoerd ‘gerepatrieerd’ en staat ‘gestraft’ bij Opmerkingen

Kamer Amsterdam
Opgestapt aan de Kaap, in dienst van kamer Amsterdam; werknemers die op de Kaap in dienst werden genomen, zijn in dienst bij kamer Amsterdam.

Kamer Delft
Opgestapt aan de Kaap, in dienst van kamer Delft

Kamer Enkhuizen
Opgestapt aan de Kaap, in dienst van kamer Enkhuizen

Kamer Hoorn
Opgestapt aan de Kaap, in dienst van kamer Hoorn

Kamer Rotterdam
Opgestapt aan de Kaap, in dienst van kamer Rotterdam

Kamer Zeeland
Opgestapt aan de Kaap, in dienst van kamer Zeeland

Laatste vermelding
Er wordt geen reden gegeven voor het einde van het dienstverband; vaak is de rekening niet afgesloten. Ook als de ‘reden’ onduidelijk is, wordt ‘laatste vermelding’ gebruikt.

Naar marine

Naar Particulier Schip
De opvarende krijgt toestemming om op de particuliere vaart te gaan.

Naar regiment

Niet ingevoerd

Onbekend

Ontslag genomen
De opvarende neemt ontslag; als dit wordt toegelicht, staat het bij Opmerkingen

Ontslagen
De opvarende wordt ontslagen; als dit wordt toegelicht, staat het bij Opmerkingen. Als een opvarende wordt ontslagen en teruggezonden naar Nederland, dan wordt ingevoerd 'gerepatrieerd' en bij Opmerkingen 'gestraft'.

Ouderdom
De opvarende krijgt een ‘rustgage’ of gaat in een instelling, bijvoorbeeld een armenhuis

Overgeplaatst
De opvarende wordt overgeplaatst naar een ander VOC schip; zijn soldijadministratie gaat ook over op dat schip.

Overleden

Schip vergaan
Dit wordt alleen vermeld als zowel het VOC schip vergaan is en de opvarende daarbij verdronken. Het betreft alleen schepen die in Dutch Asiatic Shipping voorkomen. Vergaat het schip maar de opvarende wordt gered, dan is er een ander einde dienstverband ingevoerd. Voorbeeld 1: De Woestduin (DAS 8026) vergaat in 1779 voor de Zeeuwse kust. Bij opvarenden die bij de schipbreuk overlijden wordt ingevoerd ‘Schip vergaan’ met scheepsnaam, DAS nummer en datum; bij opvarenden die gered worden wordt ingevoerd ‘Gerepatrieerd” met dezelfde scheepsnaam, DAS nummer en datum. Voorbeeld 2: De Boot (DAS 7040) vergaat in 1739 in het Kanaal. Bij opvarenden die bij de schipbreuk overlijden wordt ingevoerd ‘Schip vergaan’ met scheepsnaam, DAS nummer en datum; bij opvarenden die gered worden en thuis komen met het schip ’s Heer Arendskerke, wordt ingevoerd Gerepatrieerd met ’s Heer Arendskerke, DAS nummer en datum.

Thuisreisboek

Vermist
Niet bij de monstering verschenen en de reden is niet bekend; in het scheepssoldijboek ook wel ‘absent’ genoemd

Vermoord

Vrijburger
Dit wordt ingevoerd als de laatste post vermeldt dat de opvarende vrijburger wordt. Soms wordt een opvarende vrijburger en treedt daarna weer in dienst. Als een opvarende vrijburger wordt en de datum van overlijden wordt gegeven, staat dit bij opmerkingen.

Vrouw
Als een vrouw zich als man voordoet en als later blijkt dat ze een vrouw is, volgt ontslag. Wat er verder gebeurt blijkt niet uit de scheepssoldijboeken.

Weggelopen
Als vermeld wordt naar wie of waarheen hij is weggelopen, staat dit bij de opmerkingen

 

 

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in