gahetNA in het Nationaal Archief

Ruslandgids, Geschiedenis archiefvormer: In 1950 besloten een aantal afstammelingen van Marten Westerman en Anna Maria Rudolphina Vorst ten einde de belangstelling van de veelal in het buitenland verspreide familieleden in hun voorouders te stimuleren en de familieportretten en ’papieren bijeen te brengen en te houden de Familie Westerman Stichting in het leven te roepen. Deze kwam op 21 april 1951 te Amsterdam tot stand door de daartoe ten overstaan van de notaris W.W. Rutgers afgelegde verklaringen van vertegenwoordigers van de staak doctor Gerardus Frederik Westerman en de staak Franciscus Casparus Westerman. Familieleden uit Amsterdam, ’s-Gravenhage en Wassenaar brachten papieren en portretten bijeen. Met de genealoog Jos. Goudswaard te Baarn werd overlegd over het instellen van een genealogisch onderzoek naar de oudere generaties om de door G.L. van der Molen in De Navorscher van 1921 gepubliceerde en de in 1924 in boekvorm verschenen genealogie¨en een bredere basis te kunnen geven. Dit leidde tot een herziene editie van de reeds in het Nederlands Patriciaat van 1928-1929 geplaatste genealogie Westerman in het Nederlands Patriciaat van 1955, blz. 371-382. Het 125-jarig bestaan van het mede door dr. G.F. Westerman opgerichte Koninklijk Zo¨ologisch Genootschap Natura Artis Magistra leidde in 1963 tot contacten van de secretaris van de Westerman Stichting, drs. W.F. Westermann, met het Amsterdamse Gemeentebestuur en de Gemeentelijke Archiefdienst. In 1964 werden door de Familie Westerman Stichting aan de gemeente Amsterdam overgedragen twee schilderijen en een zilveren bokaal als eigendom voor het Historisch Museum en de familiepapieren voor het Gemeentearchief als eeuwigdurend buikleen. I Westerman In het stamland Westfalen komt de familienaam Westerman veel voor. Bezat en bewoonde men in het westen van een dorp een boerderij, dan heette men Westerman, zoals men aan de oostzijde landerijen bezittende Oosterman genoemd werd. De oudst opgespoorde voorvader van de familie Westerman, wier archief hierna beschreven wordt, is Gerhard Westerman. Zijn omstreeks 1700 geboren zoon Georg Henrich, zich noemende Jurriaan Westerman, trouwde in 1735 met Frederica Romberg. Van hun tien te Kamen geboren kinderen vestigden zich een dochter en vier zoons in Amsterdam. Deze gebroeders Westerman waren: de knopenmaker Johann Heinrich Philipp, de drukker Johan Caspar Godefridus, de tabakskoper Friedrich Wilhelm Georg en de korendrager Johannes Theodor. Uit het huwelijk van de eerste, die zich Hendrik ging noemen, met Clara Catrina Mikke, werden vijf kinderen geboren. Van deze was het Marten, geboren op 28 september 1775, die de situatie van de familie geheel veranderde. Na enige jaren in Rotterdam als letterkundige en toneelspeler werkzaam te zijn geweest en zich de vriendschap van Tollens te hebben verworven, kwam hij in 1808 naar Amsterdam terug, waar zijn veelzijdige persoonlijkheid zich ook als drukker, uitgever en directeur van de Amsterdamse schouwburg verder zou ontwikkelen. Van alle werkzaamheden van deze stamvader van het huidige geslacht Westerman is in het familiearchief neerslag bewaard gebleven, waaraan blijken van waardering van tijdgenoot en nageslacht zijn toegevoegd. De kinderen uit Martens huwelijk met Anna Maria Rudolphina Vorst gingen voort op de door hun vader ingeslagen weg. Anna Petronella, in 1802 te Rotterdam geboren, maakte voor haar huwelijk met de cargadoor Jacobus Muller in 1825 naam als toneelspeelster. Gerardus Frederik, op 8 december 1807 te Rotterdam geboren, ontwikkelde zich van boekverkoper, firmant van M. Westerman en Zoon, nadat hij in 1838 de stoot gegeven had tot de oprichting van het Zo¨ologisch Genootschap Natura Artis Magistra, tot een dier- en plantkundige van internationale vermaardheid, aan wie in 1851 door de universiteit van Giessen een eredoctoraat in de filosofie werd verleend, waarbij Justus von Liebig als promotor optrad. In de tweede zoon, Johannes Casparis die in 1810 te Amsterdam was geboren en op 12 augustus 1831 als vrijwillig Koninklijk Jager voor Leuven sneuvelde, moest vader Marten de zo vaak door hem bezongen vaderlandsliefde met eigen bloed bezegelen. De twee jaar later geboren Franciscus Caparus volgde als lid der firma M. en F.C. Westerman zijn vader als drukker en uitgever op. Bij zijn huwelijk met Johanna Dorothea Blikman in 1834 werd tussen zijn firma en de firma Blikman en Sartorius een overeenkomst gesloten, waarbij zijn schoonvader Hendrik Blikman zich verbond alle aan hem opgedragen drukwerken door de firma Westerman te doen vervaardigen. Het familiearchief is voor een groot deel afkomstig van het echtpaar Westerman-Blikman en hun afstammelingen. Hun oudste zoon William Marten, letterkundige, uitgever en lid der firma Blikman en Sartorius, trouwde in 1861 met Johanna Frederica Smaale. Willem werd o.a. president van de Rotterdamsche Bankvereeniging, lid van de Kamer van Koophandel en Fabrieken te Rotterdam, president van de Nederlands-Amerikaanse Kamer van Koophandel en president van de Nederlands-Amerikaanse Fundatie. In de jaren na 1920 besteedde hij ook zorg aan het familiearchief, waaraan door zijn toedoen de papieren-Smaale konden worden toegevoegd. Die belangstelling werd gedeeld door zijn oudste zoon, weer een Willem Marten, die in 1924 een genealogie Westerman deed verschijnen, samengesteld aan de hand van het toen onder hem berustende familiearchief. Deze Westerman voegde zelf, gelijk zijn bet-overgrootvader Marten, vele gedrukte publikaties van zijn hand aan het archief toe. Zijn vader, Willem, deed ook heel wat in druk verschijnen van deze, evenals van diens zwager Ewald Tweer, de man van zijn zuster Jenny, zijn belangwekkende brieven, rapporten en foto’s uit Nederlands-Indi¨e bewaard. Veel minder heeft broer Jan, die directeur was van de Co¨operatieve Stoomzuivelfabrieken Concordia te Wageningen en Ede, aan het archief toegevoegd. Johanna, directrice van de Sweelinckschool te ’s-Gravenhage, lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal en presidente van de Nationale Vrouwenraad, komt uit de niet talrijke stukken, die van haar bewaard bleven, zowel ambtelijk als persoonlijk naar voren. Jenny vooral ook in verband met haar werk voor de Amsterdamse kinderbewaarplaatsen en de Nederlandsche Vrouwenclub. Behalve reeds in 1872 op 36-jarige leeftijd gestorven William Marten, wiens aantekeningen over zijn kinderen en brieven aan zijn vrouw een goed beeld geven van het midden 19e-eeuwse familieleven, had het echtpaar Westerman-Blikman nog een dochter en twee zoons. Deze dochter Sara Hendrika trouwde in 1861 met de makelaar in specerijen en rijs Willem Frederik Westermann en bracht zo een verwantschap tot stand met een uit Brunswijk afkomstige familie, die zich in het begin van de 19e eeuw te Amsterdam gevestigd had. Sara Hendrika’s broef Franciscus Casparus werd kantoorbediende en later bibliothecaris te Soerabaja. Een reisdagboek uit 1865 bleef van hem bewaard. Johannes Casper zette de uitgeversfirma M. en F.C. Westerman voort. Uit zijn huwelijk met Wilhelmina Georgine Adelbert werden een dochter en twee zoons geboren. De oudste van deze jongens, Franciscus Wilhelm, kwam na de vroege dood van zijn moeder bij tante Westerman-Smaale in huis. Over dat verblijf bleven enige stukken bewaard. De afstammelingen van dr. Gerardus Frederik hebben in het familiearchief in veel mindere mate hun sporen nagelaten. Het meeste nog de dochter Margaretha Catharina, die in 1862 trouwde met Johannes Noordhoek Hegt, die aanvankelijk kapitein ter koopvaardij was en later onderdirecteur van Artis en directeur van de Trading Company late Hegt en Co. Haar broer Wilhelm Marten, kapitein der genie, trouwde in 1865 met Marie Margaretha Duyts. Uit dit huwelijk sproot de Haarlemse chirurg dr. Cornelis Willem Johan Westerman (1867-1925). Van deze, evenals van dr. Gerardus Frederik’s zoon Henricus Theodorus, gehuwd met Elisabeth Maria Cornelia Matthes, en dochters Dorothea Maria Eleonora, gehuwd met de Antwerpse beeldhouwer Jacobus Josephus Franciscus Verdonck en Anna Eleonora, gehuwd met de advocaat mr. Willem Hendrik Karel Mouthaan, bleven enkele stukken bewaard, die te zamen onder het hoofd: kinderen en verdere afstammelingen, achter die van hun roemruchte voorvader werden opgenomen. II Smaale Zoals reeds vermeld, trouwdeWilliam MartenWesterman in 1861 met Johanna Frederica Smaale, Zij was de dochter van Jan Hendrik Smaale Jr. en Johanna Eva Kraft. Hij dreef een handel in tapijten, eerst met goed succes, doch later met zo weinig voorspoed, dat een faillissement zijn oude dag zeer ongelukkig maakte. In de Lutherse gemeente vervulde hij verschillende functies. Met hem stief de mannelijke linie der Smaale’s uit. Zijn vader Johannes Henricus Smaale (de middelste), getrouwd met Johanna Frederica de Reus, verloor door de woelingen van de Franse tijd een groot deel van zijn fortuin en werd ambtenaar. Diens broer Frans Andries raakte in 1812, toen hij was ingedeeld bij het 24e regiment chasseurs `a cheval, in Rusland vermist. Hun vader Jan Hendrik Smaale (de oudste), getrouwd met Adriana Elisabeth de Reus, was wijnkoper en in 1762 overman van het gilde. Hij is de eerste Smaale van wie archief bewaard is gebleven. Behalve van hem en de andere genoemden zijn er nog papieren afkomstig van Theresia Smaale, dochter van Johannes Henricus Smaale (de middelste) en echtgenote van Henrik Abraham Klinkhamer, directeur van het Trippenhuis. De van leden der families Kraft, De Reus en Coster bewaarde stukken betreffen hoofdzakelijk geboorten, huwelijken en sterfgevallen. III De Flines Sijbrand Jonathan de Flines trouwde in 1832 met Sara Hendrika Blikman. In 1834, toen haar zuster Johanna Dorothea met Franciscus Casparus Westerman in het huwelijk trad, ontstond de band tussen de families De Flines en Westerman, die in de leiding van de firma Blikman en Sartorius van 1860 tot 1872 gestalte zou krijgen en er tevens toe leidde, dat betreffende enige leden van het geslacht De Flines stukken in het Westermanarchief belandden. Voor verdere gegevens over hen kan verwezen worden naar het ter gelegenheid van het tweede eeuwfeest van Blikman en Sartorius N.V. door mej. dr. C.C. van de Graft geschreven gedenkboek Lotgevallen van een Amsterdams Koopmanshuis 1749-1949.

Alle resultaten

Geschiedenis archiefvormer In 1950 besloten een aantal afstammelingen van Marten Westerman en Anna Maria Rudolphina
Vorst ten einde de belangstelling van de veelal in het buitenland verspreide familieleden
in hun voorouders te stimuleren en de familieportretten en ’papieren bijeen te brengen en te
houden de Familie Westerman Stichting in het leven te roepen. Deze kwam op 21 april 1951 te
Amsterdam tot stand door de daartoe ten overstaan van de notaris W.W. Rutgers afgelegde
verklaringen van vertegenwoordigers van de staak doctor Gerardus Frederik Westerman en de
staak Franciscus Casparus Westerman. Familieleden uit Amsterdam, ’s-Gravenhage en Wassenaar
brachten papieren en portretten bijeen. Met de genealoog Jos. Goudswaard te Baarn
werd overlegd over het instellen van een genealogisch onderzoek naar de oudere generaties om
de door G.L. van der Molen in De Navorscher van 1921 gepubliceerde en de in 1924 in boekvorm
verschenen genealogie¨en een bredere basis te kunnen geven. Dit leidde tot een herziene editie
van de reeds in het Nederlands Patriciaat van 1928-1929 geplaatste genealogie Westerman in
het Nederlands Patriciaat van 1955, blz. 371-382. Het 125-jarig bestaan van het mede door dr.
G.F. Westerman opgerichte Koninklijk Zo¨ologisch Genootschap Natura Artis Magistra leidde
in 1963 tot contacten van de secretaris van de Westerman Stichting, drs. W.F. Westermann,
met het Amsterdamse Gemeentebestuur en de Gemeentelijke Archiefdienst. In 1964 werden
door de Familie Westerman Stichting aan de gemeente Amsterdam overgedragen twee schilderijen
en een zilveren bokaal als eigendom voor het Historisch Museum en de familiepapieren
voor het Gemeentearchief als eeuwigdurend buikleen.

I Westerman
In het stamland Westfalen komt de familienaam Westerman veel voor. Bezat en bewoonde
men in het westen van een dorp een boerderij, dan heette men Westerman, zoals men aan de
oostzijde landerijen bezittende Oosterman genoemd werd.
De oudst opgespoorde voorvader van de familie Westerman, wier archief hierna beschreven
wordt, is Gerhard Westerman. Zijn omstreeks 1700 geboren zoon Georg Henrich, zich noemende
Jurriaan Westerman, trouwde in 1735 met Frederica Romberg. Van hun tien te Kamen
geboren kinderen vestigden zich een dochter en vier zoons in Amsterdam. Deze gebroeders
Westerman waren: de knopenmaker Johann Heinrich Philipp, de drukker Johan Caspar Godefridus,
de tabakskoper Friedrich Wilhelm Georg en de korendrager Johannes Theodor. Uit het
huwelijk van de eerste, die zich Hendrik ging noemen, met Clara Catrina Mikke, werden vijf
kinderen geboren. Van deze was het Marten, geboren op 28 september 1775, die de situatie
van de familie geheel veranderde. Na enige jaren in Rotterdam als letterkundige en toneelspeler
werkzaam te zijn geweest en zich de vriendschap van Tollens te hebben verworven, kwam
hij in 1808 naar Amsterdam terug, waar zijn veelzijdige persoonlijkheid zich ook als drukker,
uitgever en directeur van de Amsterdamse schouwburg verder zou ontwikkelen. Van alle werkzaamheden
van deze stamvader van het huidige geslacht Westerman is in het familiearchief
neerslag bewaard gebleven, waaraan blijken van waardering van tijdgenoot en nageslacht zijn
toegevoegd.
De kinderen uit Martens huwelijk met Anna Maria Rudolphina Vorst gingen voort op de door
hun vader ingeslagen weg. Anna Petronella, in 1802 te Rotterdam geboren, maakte voor haar
huwelijk met de cargadoor Jacobus Muller in 1825 naam als toneelspeelster. Gerardus Frederik,
op 8 december 1807 te Rotterdam geboren, ontwikkelde zich van boekverkoper, firmant
van M. Westerman en Zoon, nadat hij in 1838 de stoot gegeven had tot de oprichting van het
Zo¨ologisch Genootschap Natura Artis Magistra, tot een dier- en plantkundige van internationale
vermaardheid, aan wie in 1851 door de universiteit van Giessen een eredoctoraat in de
filosofie werd verleend, waarbij Justus von Liebig als promotor optrad. In de tweede zoon,
Johannes Casparis die in 1810 te Amsterdam was geboren en op 12 augustus 1831 als vrijwillig
Koninklijk Jager voor Leuven sneuvelde, moest vader Marten de zo vaak door hem bezongen
vaderlandsliefde met eigen bloed bezegelen. De twee jaar later geboren Franciscus Caparus
volgde als lid der firma M. en F.C. Westerman zijn vader als drukker en uitgever op. Bij zijn
huwelijk met Johanna Dorothea Blikman in 1834 werd tussen zijn firma en de firma Blikman en
Sartorius een overeenkomst gesloten, waarbij zijn schoonvader Hendrik Blikman zich verbond
alle aan hem opgedragen drukwerken door de firma Westerman te doen vervaardigen.
Het familiearchief is voor een groot deel afkomstig van het echtpaar Westerman-Blikman en
hun afstammelingen. Hun oudste zoon William Marten, letterkundige, uitgever en lid der firma
Blikman en Sartorius, trouwde in 1861 met Johanna Frederica Smaale. Willem werd o.a. president
van de Rotterdamsche Bankvereeniging, lid van de Kamer van Koophandel en Fabrieken
te Rotterdam, president van de Nederlands-Amerikaanse Kamer van Koophandel en president
van de Nederlands-Amerikaanse Fundatie. In de jaren na 1920 besteedde hij ook zorg aan het
familiearchief, waaraan door zijn toedoen de papieren-Smaale konden worden toegevoegd. Die
belangstelling werd gedeeld door zijn oudste zoon, weer een Willem Marten, die in 1924 een
genealogie Westerman deed verschijnen, samengesteld aan de hand van het toen onder hem
berustende familiearchief. Deze Westerman voegde zelf, gelijk zijn bet-overgrootvader Marten,
vele gedrukte publikaties van zijn hand aan het archief toe. Zijn vader, Willem, deed ook heel
wat in druk verschijnen van deze, evenals van diens zwager Ewald Tweer, de man van zijn zuster
Jenny, zijn belangwekkende brieven, rapporten en foto’s uit Nederlands-Indi¨e bewaard. Veel
minder heeft broer Jan, die directeur was van de Co¨operatieve Stoomzuivelfabrieken Concordia
te Wageningen en Ede, aan het archief toegevoegd. Johanna, directrice van de Sweelinckschool
te ’s-Gravenhage, lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal en presidente van de Nationale
Vrouwenraad, komt uit de niet talrijke stukken, die van haar bewaard bleven, zowel ambtelijk
als persoonlijk naar voren. Jenny vooral ook in verband met haar werk voor de Amsterdamse
kinderbewaarplaatsen en de Nederlandsche Vrouwenclub.
Behalve reeds in 1872 op 36-jarige leeftijd gestorven William Marten, wiens aantekeningen over
zijn kinderen en brieven aan zijn vrouw een goed beeld geven van het midden 19e-eeuwse familieleven,
had het echtpaar Westerman-Blikman nog een dochter en twee zoons. Deze dochter
Sara Hendrika trouwde in 1861 met de makelaar in specerijen en rijs Willem Frederik Westermann
en bracht zo een verwantschap tot stand met een uit Brunswijk afkomstige familie, die
zich in het begin van de 19e eeuw te Amsterdam gevestigd had. Sara Hendrika’s broef Franciscus
Casparus werd kantoorbediende en later bibliothecaris te Soerabaja. Een reisdagboek uit
1865 bleef van hem bewaard. Johannes Casper zette de uitgeversfirma M. en F.C. Westerman
voort. Uit zijn huwelijk met Wilhelmina Georgine Adelbert werden een dochter en twee zoons
geboren. De oudste van deze jongens, Franciscus Wilhelm, kwam na de vroege dood van zijn
moeder bij tante Westerman-Smaale in huis. Over dat verblijf bleven enige stukken bewaard.
De afstammelingen van dr. Gerardus Frederik hebben in het familiearchief in veel mindere
mate hun sporen nagelaten. Het meeste nog de dochter Margaretha Catharina, die in 1862
trouwde met Johannes Noordhoek Hegt, die aanvankelijk kapitein ter koopvaardij was en later
onderdirecteur van Artis en directeur van de Trading Company late Hegt en Co. Haar broer
Wilhelm Marten, kapitein der genie, trouwde in 1865 met Marie Margaretha Duyts. Uit dit
huwelijk sproot de Haarlemse chirurg dr. Cornelis Willem Johan Westerman (1867-1925). Van
deze, evenals van dr. Gerardus Frederik’s zoon Henricus Theodorus, gehuwd met Elisabeth
Maria Cornelia Matthes, en dochters Dorothea Maria Eleonora, gehuwd met de Antwerpse
beeldhouwer Jacobus Josephus Franciscus Verdonck en Anna Eleonora, gehuwd met de advocaat
mr. Willem Hendrik Karel Mouthaan, bleven enkele stukken bewaard, die te zamen onder
het hoofd: kinderen en verdere afstammelingen, achter die van hun roemruchte voorvader werden
opgenomen.
II Smaale
Zoals reeds vermeld, trouwdeWilliam MartenWesterman in 1861 met Johanna Frederica Smaale,
Zij was de dochter van Jan Hendrik Smaale Jr. en Johanna Eva Kraft. Hij dreef een handel
in tapijten, eerst met goed succes, doch later met zo weinig voorspoed, dat een faillissement zijn
oude dag zeer ongelukkig maakte. In de Lutherse gemeente vervulde hij verschillende functies.
Met hem stief de mannelijke linie der Smaale’s uit. Zijn vader Johannes Henricus Smaale (de
middelste), getrouwd met Johanna Frederica de Reus, verloor door de woelingen van de Franse
tijd een groot deel van zijn fortuin en werd ambtenaar. Diens broer Frans Andries raakte
in 1812, toen hij was ingedeeld bij het 24e regiment chasseurs `a cheval, in Rusland vermist.
Hun vader Jan Hendrik Smaale (de oudste), getrouwd met Adriana Elisabeth de Reus, was
wijnkoper en in 1762 overman van het gilde. Hij is de eerste Smaale van wie archief bewaard is
gebleven. Behalve van hem en de andere genoemden zijn er nog papieren afkomstig van Theresia
Smaale, dochter van Johannes Henricus Smaale (de middelste) en echtgenote van Henrik
Abraham Klinkhamer, directeur van het Trippenhuis. De van leden der families Kraft, De Reus
en Coster bewaarde stukken betreffen hoofdzakelijk geboorten, huwelijken en sterfgevallen.
III De Flines
Sijbrand Jonathan de Flines trouwde in 1832 met Sara Hendrika Blikman. In 1834, toen haar
zuster Johanna Dorothea met Franciscus Casparus Westerman in het huwelijk trad, ontstond
de band tussen de families De Flines en Westerman, die in de leiding van de firma Blikman en
Sartorius van 1860 tot 1872 gestalte zou krijgen en er tevens toe leidde, dat betreffende enige
leden van het geslacht De Flines stukken in het Westermanarchief belandden. Voor verdere
gegevens over hen kan verwezen worden naar het ter gelegenheid van het tweede eeuwfeest van
Blikman en Sartorius N.V. door mej. dr. C.C. van de Graft geschreven gedenkboek Lotgevallen
van een Amsterdams Koopmanshuis 1749-1949.

Reacties

Nieuwe reactie inzenden
Velden gemarkeerd met een sterretje (*) zijn verplicht
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
  • Adressen van webpagina's en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Toegelaten HTML-tags: <p> <a> <em> <strong> <br> <abbr>
  • Zet HTML-elementen in hoofdletters om naar kleine letters.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in