gahetNA in het Nationaal Archief

Foto's en kaarten

Achtergrond

Sinds het najaar van 2011 heeft het Nationaal Archief langzaam maar zeker waar mogelijk al haar collectie data beschikbaar gesteld als open data. Van de afbeeldingen uit de collectie van het Nationaal Archief zijn nu zo'n 250.000 beschikbaar als open data hoofdzakelijk met een Creative Commons CC-BY-SA licentie (de metadata alleen is beschikbaar onder CC0). Met name bij de afbeeldingen komt frequent hergebruik van dit materiaal voor. Vele afbeeldingen illustreren lemma's op Wikipedia, artikelen in tijdschrijften, boeken en websites of tentoonstellingen.

Spelregels

Hergebruik van het individuele afbeeldingen is niet ingewikkeld en is altijd toegestaan ook voor commercieel gebruik mits een tweetal spelregels wordt gerespecteerd:  

  • bronvermelding 
  • licentievermelding

Deze twee spelregels vertalen zich in een fotobeschrijving naar de volgende elementen waarbij het Nummer toegang en het bestanddeelnummer altijd in de metadata (de gegevens over de afbeelding) terug zijn te vinden.    

Nationaal Archief, <Nummer toegang x.xx.xx.xx>, <bestanddeelnummer xxx-xxxx>, licentie CC-BY-SA

Daarnaast is het bij afbeeldingen altijd wenselijk om ook de fotograaf en een titel of beschrijving te vermelden. 

De afbeeldingen zijn gemakkelijk te herkennen aan in de beeldbank aan het veld Auteursrechthebbende Nationaal Archief, CC-BY-SA. De CC-BY-SA slaat op de creative commons licentie die nu op het werk rust en houdt een bronvermelding (BY) en gelijk delen (SA) oftewel licentievermelding in. 

Molens te Kinderdijk

De afbeelding zelf is direct te downloaden als jpeg met een grootte van 1280 pixels (lange zijde) / 72 dpi door te klikken op Bekijk een grote versie van de afbeelding (in jpeg). Is een groter exemplaar nodig (circa 3000 pixels / 300 dpi) dan kan via de winkelwagen voor een eenmalig bedrag van € 5,- de download worden gekocht. De bovenstaande spelregels zijn ook dan nog steeds van toepassing.

Bronvermelding

In het geval van de bovenstaande afbeelding zou het bijschrift van de afbeelding er als volgt uit zien:

Charles Breijer / Anefo  Molens te Kinderdijk

Nationaal Archief, 2.24.01.03 901-5405, licentie CC-BY-SA

API

Naast het individuele gebruik van bijvoorbeeld foto's is het ook mogelijk om de collectie geautomatiseerd te benaderen via een zogenaamde API. Hieronder staat beschreven hoe dit werkt.

Foto's

CollectiegegevensWaarde
CollectieonderdeelFoto's
AantalCa. 250.000
Percentage Open Data25% (van de gedigitaliseerde foto's)
LicentieCC-BY-SA en Public Domain (metadata beschikbaar onder CC0
TechniekOpen Search Api
FormaatXML en JPEG 1280 pixels (lange zijde), 72 DPI

Het auteursrecht bij foto’s liggen over het algemeen complex. Omdat van een aantal foto’s alle rechten wel zijn overgedragen aan het Nationaal Archief is het hierbij wel mogelijk er een open data licentie op te plakken.

De scans die wel met een open data licentie beschikbaar zijn kunnen worden opgeroepen via de URL van de Open Search Api. Het description document van de API geeft aan welke velden doorzocht kunnen worden.

Wanneer de foto’s van Willem van de Poll (archiefinventaris 2.24.14.02) als voorbeeld worden genomen ziet de URL er als volgt uit.

De API geeft per keer maximaal 100 records terug (&count=100) en start met het tonen ervan op pagina 1 (&startIndex=1). Wanneer er meer records dan 100 zijn (<opensearch:totalResults>) kan de pagina worden opgeplust tot het laatste resultaat is bereikt. Een record is in het geval van foto’s een bestanddeelnummer. Een record in zeer uitzonderlijke gevallen kan meerdere scans van foto's in zich herbergen. De metadata in XML biedt een uitgebreide beschrijving van de foto zelf.

Kaarten

CollectiegegevensWaarde
CollectieonderdeelKaarten
Aantal6200 
Percentage Open Data100% (van de gedigitaliseerde kaarten)
LicentiePublic Domain en CC0
TechniekOpen Search Api
FormaatXML en JPEG 1280 pixels (lange zijde), 72 DPI

De kaarten uit de kaartcollectie zijn beschikbaar via de Open Search Api. Deze kunnen worden opgeroepen via de URL van de Open Search Api. Het description document van de Api geeft aan welke velden doorzocht kunnen worden.

Wanneer de kaarten van 4.ZHPB als voorbeeld worden genomen ziet de URL er als volgt uit.

De API geeft per keer maximaal 100 records terug (&count=100) en start met het tonen ervan op pagina 1 (&startIndex=1). Wanneer er meer records dan 100 zijn (<opensearch:totalResults>) kan de pagina worden opgeplust tot het laatste resultaat is bereikt. Een record is in het geval van kaarten een inventarisnummer. Een record in sommige gevallen kan meerdere scans van kaarten in zich herbergen. De metadata in XML biedt een uitgebreide beschrijving van de kaart zelf.

Bron en Licentievermelding

In het geval van een CC-BY-SA licentie dient bij hergebruik de bron (BY) en licentie (Share Alike) correct vermeld te zijn. Hiervoor hebben we richtlijnen. In het geval van Public Domain en CC0 verklaring is dat niet verplicht maar stellen we een bronvermelding wel op prijs. 

De kern van de bronvermelding bestaat uit het Nationaal Archief als instelling plus de naam en locatie van het stuk. Per collectie kan dat verschillen. 

Collectieonderdeel

Bron en Licentievermelding

Verplicht

Foto's
 

Nationaal Archief, Den Haag, [archiefnaam], [periode], nummer toegang [xx.xx.xx], bestanddeelnummer [xxx], licentie CC-BY-SA 

of verkort

NL-HaNA, [verkorte archiefnaam + periode], [nummer toegang xx.xx.xx], bestanddeelnummer [xxx], licentie CC-BY-SA

Verplicht in het geval van foto's die beschikbaar zijn gesteld via CC-BY-SA

Niet verplicht in het geval van PD (Public Domain), wordt wel op prijs gesteld 

Kaarten

Nationaal Archief, Den Haag, [archiefnaam], [periode], nummer toegang [xx.xx.xx], inventarisnummer [xxx]

of verkort

NL-HaNA, [verkorte archiefnaam + periode], [nummer toegang xx.xx.xx], inv. nr. [xxx]

Niet verplicht in verband met strekking PD (Public Domain), wordt wel op prijs gesteld

 

Meer informatie

via @timmietovenaar of via info@nationaalarchief.nl

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in