Nationaal Archief. Collectie, tentoonstellingen en activiteiten

Adoptiedossiers en biologische ouders

Adoptie is het wettelijk aannemen van een kind. Door adoptie wordt de familieband met de oorspronkelijke ouders verbroken. Er ontstaat een nieuwe wettelijke familieband, met alle daarbij horende rechten en plichten, tussen het kind en de adoptieouders. In Nederland is het sinds 1956 wettelijk mogelijk om minderjarigen te adopteren. 

Bij adoptie kunnen de biologische ouders verschillende rollen spelen. Bij open of half open adoptie blijft er een band tussen de biologische ouders en hun kind. Ook al is deze soms beperkt. Bij gesloten adoptie is dat niet het geval. Dan is de relatie volledig verbroken. Wanneer uw adoptie gesloten was, kan het lastig zijn om informatie te vinden over uw biologische ouders. In de onderstaande onderzoeksgids vindt u tips voor het zoeken naar uw biologische ouders bij het Nationaal Archief en andere instanties.

Hoe ga ik te werk?

Bij het zoeken naar uw biologische ouders kunt u drie bronnen raadplegen. Hieronder staat, per bron, vermeld hoe u deze kunt vinden en welke informatie deze bron geeft.

Onderaan deze onderzoekgids vindt u de adressen van belangrijke instellingen en organisaties.

Geboorteakte

Bij het zoeken naar uw biologische ouders begint u met het opvragen van een kopie van uw geboorteakte. Dat kan bij de afdeling Burgerzaken van uw geboorteplaats of van de gemeente waartoe uw geboorteplaats behoort. In deze akte vindt u in ieder geval de naam van uw moeder en soms ook de naam van uw vader.
Als u in het buitenland geboren bent, staat uw geboorteakte ingeschreven bij de afdeling Burgerzaken van Den Haag. Daar kunt u een kopie van de akte opvragen.

Adoptiedossiers

Adoptiedossiers bevinden zich in de archieven van de Raden voor de Kinderbescherming, de archieven van interlandelijk adoptieorganisaties of bij het FIOM. Deze zijn aangelegd van zowel Nederlandse als buitenlandse kinderen die in Nederland zijn geadopteerd en hebben betrekking op de opname van een kind in een adoptiegezin. Hierin bevinden zich de stukken betreffende het gezin, de geschiktheid en de samenstelling.

In die dossiers staat de naam van de biologische moeder en soms ook die van de biologische vader. Als het om een ongehuwde moeder gaat is de kans dat de naam van de vader wordt genoemd, niet groot. In het dossier is ook een rapport opgenomen waarin iets staat over de achtergrond van de biologische moeder. Wanneer een echtpaar afstand heeft gedaan van hun kind, vindt u in dit rapport informatie over beide ouders.

Om informatie te krijgen uit uw adoptiedossier van de Raad voor de Kinderbescherming of het FIOM, dient u zich te wenden tot de afdeling van de Raad in uw regio of het FIOM. Onderaan deze gids vindt u de adressen. U zult er rekening mee moeten houden dat deze dossiers niet zonder meer openbaar zijn. De Hoge Raad heeft in het Valkenhorst Arrest van 15 april 1994 geoordeeld dat ieder kind recht heeft om te weten door wie het is verwekt, maar dat betekent nog niet dat u alle informatie over uw biologische ouders mag inzien. Het is mogelijk dat aan u slechts informatie uit het dossier wordt verstrekt. De Raad gaat per verzoek na in hoeverre geheimhouding en eventuele toestemming van ouders of derden nodig is voor inzage.

Bij het Nationaal Archief bevinden zich ook dossiers van de Kinderbescherming van Rotterdam, Den Haag en Dordrecht. In deze archieven, waarin alleen een steekproef van de dossier bewaard is gebleven ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek, bevinden zich geen aparte series adoptiedossiers. 

Afstandsdossiers

In afstandsdossiers is informatie te vinden over de afstandsmoeder en haar voornemen om afstand te doen. Afstanddossiers kunnen zich ook zowel bij de Raad voor de Kinderbeschermingals het FIOM bevinden, maar ook bij tehuizen voor ongehuwde moeders. Dat laatste kan het geval zijn, wanneer uw moeder zich in een tehuis bevond toen u geboren werd.

Om informatie te krijgen uit het afstanddossier dientt u zich te wenden tot de organisatie die het dossier beheert. Ook bij deze dossiers zult u er rekening mee moeten houden dat deze dossiers niet zonder meer openbaar zijn. De Hoge Raad heeft in het Valkenhorst Arrest van 15 april 1994 geoordeeld dat ieder kind recht heeft om te weten door wie het is verwekt, maar dat betekent nog niet dat u alle informatie over uw biologische ouders mag inzien. Het is mogelijk dat aan u slechts informatie uit het dossier wordt verstrekt. De Raad gaat per verzoek na in hoeverre geheimhouding en eventuele toestemming van ouders of derden nodig is voor inzage.

Rechtbankarchieven

Het Nationaal Archief beheert uitsluitend de archieven van de kantongerechten en rechtbanken in Zuid-Holland. Dat zijn de archieven van de rechtbanken te Den Haag, Rotterdam en Dordrecht. Voor de archieven van rechtbanken in andere provincies, kunt u zich wenden tot de archiefdienst of het Regionaal Historisch Centrum (RHC) in de bewuste provinciehoofdstad.

Adoptiedossiers en adoptierekesten en -beschikkingen

In de archieven van de rechtbanken bevond zich oorspronkelijk een serie adoptiedossiers. Omdat deze dubbelden met de dossiers bij de Raad voor de Kinderbeschemring, zijn deze dossiers vernietigd, op de serie van de rechtbank Dordrecht over de periode 1980-1989 na. Wanneer de Raad voor de Kinderbescherming een dossier niet kan vinden, is het echter wel mogelijk dat dit dossier zich in het archief van de rechtbank bevindt.

In het archief van de rechtbank bevindt zich nu nog wel een serie rekesten. Deze rekesten zijn ingediend door de adoptieouders en bevatten het verzoek aan de rechtbank om de adoptie te legaliseren en de uitspraak van de rechtbank. In deze dossiers is geen informatie aanwezig over biologische ouders.

Voogdij

Voordat u werd geadopteerd bent u voor enige tijd onder voogdij gesteld. Hiervan is een dossier bewaard gebleven in het archief van het kantongerecht waaronder de woonplaats van uw adoptieouders valt. In dit dossier kan de naam van uw biologische moeder en misschien die van uw biologische vader voorkomen. Wanneer uw adoptieouders ten tijde van de adoptie in Zuid-Holland woonden, is uw voogdijdossier mogelijk aanwezig bij het Nationaal Archief.

Om informatie te krijgen over de dossiers van de rechtbank, kunt u een schriftelijk verzoek indienen bij het Nationaal Archief. Hierin geeft u aan dat u op zoek bent naar informatie over uw adoptie. Uw verzoek wordt alleen in behandeling genomen wanneer u de volgende bijlagen meestuurt:

  • Een kopie van een geldig identiteitsbewijs van uzelf
  • Een kopie van uw geboorteakte met daarin de aantekening van uw adoptie in de kantlijn
  • Een kopie van uw voogdijregisterkaart

Voogdijregisterkaarten worden, op jaar van meerderjarigheid bij het kantongerecht bewaard. Het gaat dan om het kantongerecht waaronder uw geboorteplaats valt. Tot 1988 werd men bij het bereiken van de 21 jaar volwassen. Vanaf 1988 is dat 18 jaar. Bij het Nationaal Archief zijn de archieven van de kantongerechten van Zuid-Holland aanwezig. De meest recente archieven dateren uit 1989 (geboortejaar 1968) maar de meeste kantongerechten hebben hun archief slechts tot 1979 (geboortejaar 1958) overgebracht. Wanneer uw kaart zich bij het Nationaal Archief bevindt, zoeken wij deze voor u op. 

Wanneer u in het buitenland bent geboren én voor 1989 21 bent geworden, kunt u een kopie van uw voogdijregisterkaart aanvragen bij het Noord-Hollands Archief te Haarlem. Wanneer u ná 1989 21 bent geworden, kunt u terecht bij bij het kantongerecht te Amsterdam. 

Instellingen en organisaties

Het Fiom biedt begeleiding en hulp aan geadopteerden en anderen bij (inter)nationale zoekacties naar biologische ouders en verwanten. Meer daarover vindt u op hun website: www.fiom.nl

De adressen van alle kantongerechten vindt u op rechtspraak.nl

Raad voor de Kinderbescherming te Den Haag
Postbus 97745
2509 GC Den Haag
070-3742300

Raad voor de Kinderbescherming te Rotterdam
Postbus 1983
3000 BZ Rotterdam
010-4431100

Raad voor de Kinderbescherming te Dordrecht
Postbus 855
3300 AW Dordrecht
078-6484444

Termen:

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in