gahetNA in het Nationaal Archief

Emigranten

Door een storing is het op dit moment niet mogelijk om archiefstukken te reserveren. In de studiezaal van het Nationaal Archief kunnen archiefstukken via de balie worden gereserveerd.

Nationaal Archief en Centraal Bureau voor Genealogie

Het Nationaal Archief (NA) en het Centraal Bureau voor Genealogie (CBG) zijn twee instellingen met een samenwerkingsverband, in hetzelfde gebouw, met dezelfde openingstijden. Voor onderzoek naar een emigrant is het mogelijk dat u beide studiezalen moet bezoeken. Wij raden u aan om bij het CBG te beginnen. Zij kunnen u het beste wijzen op reeds gedigitaliseerde bestanden.

Ik zoek een emigrant

In de jaren veertig van de 19e eeuw kwam in Nederland de emigratie op gang als gevolg van religieuze spanningen en slechte economische omstandigheden. Emigratiepieken waren er van 1845 tot 1855, van 1865 tot 1874, in de jaren tachtig van de 19e eeuw en na de Tweede Wereldoorlog. In het Nationaal Archief vindt u vooral bronnen voor het opsporen van landverhuizers in de periode 1840-1940.

Hoe ga ik te werk?

Bij het Nationaal Archief zijn aanwezig voor de 19e eeuw:

  • Staten van Landverhuizers afkomstig uit geheel Nederland 1848-1877
  • Staten van Landverhuizers afkomstig uit de provincie Zuid-Holland 1850-1899

De namen die voorkomen in deze staten zijn opgenomen in indexen op de website van het Nationaal Archief.

Staten van Landverhuizers afkomstig uit geheel Nederland 1848-1877

Archief Ministerie van Binnenlandse Zaken, archiefinventaris 2.04.23.02, inv.nrs. 26I t/m 26XII.
Zie de naamindex Emigranten: vanuit Nederland
Kijkt u op de pagina 'Gebruik' wat u kunt aantreffen in deze staten.
De staten zelf kunt u op microfiche bekijken bij het Centraal Bureau voor Genealogie.

Staten van Landverhuizers afkomstig uit de provincie Zuid-Holland 1850-1899

Archief Provinciaal Bestuur Zuid-Holland, archiefinventaris 3.02.27.01, inv.nr. 6460
Zie de naamindex Emigranten: vanuit Zuid-Holland
De staten zelf kunt u op microfiche bekijken in de studiezaal van het Centraal Bureau voor Genealogie (kast 34, lade 2).

Bestellen van reproducties

Bij het CBG kunt u prints maken van de microfiches. U kunt ook, zonder een bezoek aan de studiezaal te brengen, via de website van het Nationaal Archief scans bestellen. Dit doet u met behulp van het winkelwagentje onder de registratie in de index, nadat u ingelogd bent. De totale kosten per registratie zijn 20 euro.

Staten van landverhuizers afkomstig uit de overige provincies

Ook bij de archiefdiensten in de provinciehoofdsteden worden staten van landverhuizers bewaard:

  • Groningen 1847-1904, met naamindex 1835-1901
  • Friesland 1845-1880, met naamindex
  • Overijssel 1847-1919
  • Gelderland 1816, 1832-1865
  • Utrecht slechts incidenteel aanwezig
  • Noord-Holland 1851-1877
  • Zeeland 1839-1900, met naamindex

Deze staten kunt u ook op microfilm bekijken in de studiezaal van het Centraal Bureau voor Genealogie (kast 34, lade 2).

Bestemming?

Voor het achterhalen van meer informatie is het van belang dat u weet waar deze persoon naar toe is geëmigreerd. In de onderstaande overzichten vindt u per bestemming welke bronnen u kunt raadplegen.

Literatuur

Voor meer informatie over Nederlandse emigranten verwijzen wij u naar onderstaande literatuur:

  • Hartland, J.A.A.. De geschiedenis van de Nederlandse emigratie tot de Tweede Wereldoorlog (Den Haag 1959)
    Bibliotheek 41D12
  • Hinte, J. van, Nederlanders in Amerika; een studie over landverhuizers en volksplanters in de 19e en 20e eeuw in de Verenigde Staten van Amerika. 2dln (Groningen 1928) Bibliotheek 160F 22A-B
  • Swierenga, R.P.  ‘Exodus Netherlands, Promised Land America.  Dutch emigration and settlement in the United States’ in: J.W. Schulte Nordtholt en R.P. Swierenga ed. A bilateral bicentenial. A History of Dutch-American relations 1782-1982 (Amsterdam 1982)  Bibliotheek 201A18
  • Swierenga, R.P. Faith en family : Dutch immigration and settlement in the United States, 1820-1920 (New York, London : Holmes & Meier, cop. 2000) Bibliotheek 160E2

Nederlandse emigranten naar de Verenigde Staten van Amerika

Namenlijsten

Een goed punt om uw onderzoek naar een emigrant naar de Verenigde Staten mee te beginnen, is een aantal gepubliceerde naamlijsten. De onderstaande naamlijsten zijn te raadplegen bij het Centraal Bureau voor Genealogie; de naamlijsten b en c zijn ook in te zien in de studiezaal van het Nationaal Archief  (Kast ZB3A):

  • P.W. Filby, Passenger and immigration lists index. A guide to published Arrival records of about 500.000 passengers who came to the United States and Canada in the seventeenth, eighteenth and nineteenth centuries 3 volumes (Detroit 1981) (+ suppl. volume 1983-1994)
  • R.P. Swierenga, Dutch Emigrants to the United States, South Africa, South America, and South-East Asia, 1835-1880; an alphabetical listing by household heads and independent persons Pref. by P.W. Filby; Scholarly Resources Inc. (Wilmington, Delaware 1983)
  • R.P. Swierenga, Dutch immigrants in US ship passenger manifests 1820-1880. An alphabetical listing by household heads and independent persons Pref. by P.W. Filby; Scholarly Resources Inc. (Wilmington, Delaware, 1983)
  • R.P. Swierenga, Dutch Households in U.S. population censuses 1850, 1860, 1870. An alfabetical listing by family heads Scholarly Resources Inc. 3 dln (Wilmington, Delaware 1987

Websites

Ook de volgende websites kunnen u van dienst zijn:

  • Op de website van Ellis Island bij New York vindt u gegevens over Europese emigranten die tussen 1890 en 1924 de Verenigde Staten binnenkwamen.
  • Dit is de site van de The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (mormonen). Hierop vindt u informatie uit diverse Amerikaanse bronnen.
  • Via de website geneaknowhow kunt u diverse Amerikaanse bronnen vinden waarin op naam kan worden gezocht.

Aanvullend onderzoek 19e eeuw; onderzoek 20e eeuw

In de volgende archieven kunt u verder onderzoek doen naar emigranten naar Amerika:

Nationaal Archief

  • Archiefinventaris 2.15.30 (voorlopers van de Nederlandse Emigratiedienst):
    • Nederlandse Vereniging Landverhuizing 1913-1931 
    • Emigratie Centrale Holland 1923-1931 
    • Stichting Landverhuizing Nederland 1931-1953
      Zie voor naamlijsten inv.nrs. 50 en 53. Zie voor correspondentie met incidentele gegevens over emigranten inv.nrs. 20, 58 en 124.
  • Nederlandse Emigratie Dienst, 1952-1993 (archiefinventaris 2.15.72)
  • Gezantschap in de Verenigde Staten van Amerika 1814-1940 (1948) (archiefinventaris 2.05.13, inventarisnummers 167, 496-620 ) Hierin vindt u stukken betreffende het overlijden en de nalatenschap van individuele personen.
  • Consulaat-generaal te New York (1818) 1855-1954 (archiefinventaris 2.05.48.23, inventarisnummers 317 en 328- 335) Hier vindt u stukken betreffende nalatenschappen.
  • Ministerie van Buitenlandse Zaken, A-dossiers 1871-1940 (archiefinventaris 2.05.03, inventarisnummers 290-293).
  • Directie Economische Zaken van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, 1919- 1940 (archiefinventaris 2.05.37, inventarisnummer 4217)

Gemeentearchief Rotterdam:

Archief van de Holland Amerika Lijn (HAL) passagierslijsten, 1900-1962

Rijksarchief in Friesland:

Gegevens over landverhuizers in diverse genealogieën en particuliere archieven.

Noord-Hollands Archief:

Archief van de Staatscommissie van toezicht over de doortocht en het vervoer van landverhuizers te Amsterdam, 1861-1934

Utrechts Archief:

Archief van de Hervormde Emigratie Commissie 1948-1968

Archieven in de Verenigde  Staten (National Archives Washington)

  • Passenger Arrival Lists, 1820-1957
  • Census Schedules, 1790-1910 (formulieren van de tienjaarlijkse volkstellingen)
  • Naturalization Records 1790-1950 (dossiers betreffende naturalisaties)

Nederlandse emigranten naar Canada

Nationaal Archief heeft een aantal consulaatarchieven uit Canada. Daarin is informatie over emigranten te vinden.

  • Consulaat-Generaal te Montreal  1922-1954 (archiefinventaris 2.05.48.10, inv.nrs 91-95, 98)
  • Consulaat(-Generaal) te Toronto 1926-1954 (archiefinventaris 2.05.48.12 inv.nrs 31,35)
  • Consulaat te Winnipeg (1937) 1946-1955 (archiefinventaris 2.05.48.11, invnr. 6 )

Daarnaast kunt u de onderstaande archieven doorzoeken:

  • Nederlandse Vereniging Landverhuizing/Emigratie Centrale Holland 1913-1953 (archiefinventaris 2.15.30, inventarisnummers 50 en 53)
  • Directie Economische Zaken van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, 1919- 1940 (archiefinventaris 2.05.37, inventarisnummers 4217, 4222 en 4223)

Ook de volgende websites kunnen u van dienst zijn:

In het Nationaal Archief van Canada in Ottawa vindt u:

  • Ships Manifests, 1865-1919
  • Naturalisatiedossiers 1854-1940 (van 1854-1917 alleen indexkaarten)

Nederlandse emigranten naar Zuid-Amerika

Het Nationaal Archief beschikt over de volgende relevante archieven:

  • Nederlands Gezantschap in Argentinië 1875-1920 (archiefinventaris 2.05.10.01 inventarisnummer 91)
  • Ministerie van Buitenlandse Zaken B-dossiers (archiefinventaris 2.05.38, inventarisnummers 2789-2790)
  • Ministerie van Buitenlandse Zaken A-dossiers 1871-1940 (archiefinventaris 2.05.03, inventarisnummers 290-293)
  • Directie Economische Zaken van het Ministerie van Buitenlandse Zaken 1919-1940 (archiefinventaris 2.05.37, inventarisnummers 4218-4265)

Overige bronnen in Zuid-Amerika kunt u vinden via de website:

Op de webiste geneaknowhow vindt u informatie over emigratie naar Zuid-Amerika.

Nederlandse emigranten naar Australië

Bij het Nationaal Archief berusten twee consulaatarchieven uit Australië. In deze archieven vindt u informatie over emigranten.

  • Consulaat-Generaal te Sydney 1927-1954 (archiefinventaris 2.05.48.14)
  • Consulaat-Generaal te Melbourne 1928-1954 (archiefinventaris 2.05.48.14)

Ook de volgende archieven kunnen geschikte informetie opleveren:

  • Ministerie van Buitenlandse Zaken A-dossiers 1871-1940 (archiefinventaris 2.05.03 inventarisnummer 290-293)
  • Directie Economische Zaken van het Ministerie van Buitenlandse Zaken 1919-1940 (archiefinventaris 2.05.37, inventarisnummer 4220)

Australische bronnen kunt u achterhalen via de website

geneaknowhow en via The National Archives of Australia: http://naa.gov.au/collection/search/

Bent u op zoek naar iemand die tussen 1946 en 1991 naar Australië emigreerde? Dan kunt u bij het Nationaal Archief een kopie van de emigratiekaart aanvragen. U moet dan wel kunnen aantonen dat de betreffende persoon inmiddels is overleden. U kunt zoeken op persoonsnaam in de index Nederlandse emigranten in Australië.

Nederlandse emigranten naar Zuid-Afrika

Vóór 1940 emigreerden er nauwelijks Nederlanders naar Zuid-Afrika. U kunt zoeken in de Staten van Landverhuizers en in de volgende archieven:

  • Nederlandse Vereniging Landverhuizing / Emigratie Centrale Holland 1913-1953 (archiefinventaris 2.15.30, inventarisnummers 50 en 53)
  • Directie Economische Zaken van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, 1919- 1940 (archiefinventaris 2.05.37, inventarisnummers  4216)

Vanuit Nederland vertrekkende buitenlandse migranten

Nationaal Archief

Bij het Nationaal Archief kunt u zoeken naar transmigranten in het archief van het Ministerie van Justitie 1813-1876 (archiefinventaris 2.09.01, inventarisnummers 4799-4804). Dit betreffen alleen stukken uit de periode 1821-1836. Bent u geïnteresseerd in de landverhuizers uit Würtemberg die met het schip de Emma naar de VS vertrokken en daar aankwamen in 1819-1820? Dan vindt u in het archief van het Gezantschap in de Verenigde Staten van Amerika 1814-1940 (archiefinventaris 2.05.13 inventarisnummer 163) een briefwisseling over deze landverhuizing.

Bij het Rijksarchief in Gelderland

Archieven van de rechterlijke colleges, alleensprekende rechters in de provincie Gelderland 1811-1838, Afd. II Procureur-Crimineel (inv.nr 109)

Bij het Rijksarchief in Noord-Holland

Archief van de Staatscommissie van toezicht over de doortocht en het vervoer van landverhuizers te Amsterdam, 1861-1934 (diverse lijsten van landverhuizers)

Bij het Gemeentearchief Rotterdam

Archief van de Holland Amerika Lijn (HAL) (passagierslijsten 1900 - 1962)

Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in