gahetNA in the National Archives

Voorouders in slavernij in Suriname

In 1863 werd de slavernij in alle West-Indische koloniën afgeschaft. Bij die gelegenheid kregen de vrijgelaten een voor- en achternaam. Het ontbreken van een achternaam in de periode vóór 1863 maakt het zoeken naar voorouders lastig. Het zoeken naar gegevens van vóór 1830 is zelfs bijna onmogelijk.

Hoe ga ik te werk?

Bij genealogisch onderzoek is het van belang vanuit het heden naar het verleden terug te werken. Verzamelt u eerst zoveel mogelijk relevante documenten. Het gaat erom dat u persoonnamen, data en plaatsnamen weet.

Manumissies

Vóór 1863 werden er incidenteel slaven door hun eigenaren vrij gelaten. Bijvoorbeeld als dank voor trouwe dienst. Ook probeerden vrijgelaten slaven vaak hun familieleden vrij te kopen. Deze individuele vrijlatingen worden manumissies genoemd. Deze manumissies werden geregistreerd en zijn opgenomen in de index Suriname: manumissies. Hierin kunt u zoeken op zowel de slavennaam, als de voor- en achternaam die na de vrijlating werden gegeven.

Emancipatie

Ook bij de emancipatie in 1863 is geregistreerd wie er werden vrijgelaten. De slaveneigenaren kregen 300 gulden per vrijgelaten slaaf van de Nederlandse overheid. Dit werd bijgehouden in her archief van de Algemene Rekenkamer. U kunt zoeken naar vrijgelaten in de index Suriname: stadslaven. U kunt daarin zowel zoeken op de slavennaam, als op de later gegeven voor- en achternaam.

Burgerlijke Stand

In 1921 werd er in Suriname een volkstelling gehouden. Hierin wordt iedereen genoemd die in 1921 in Suriname woonde, dus ook mensen die vóór 1863 als slaaf werden geboren. Deze gegevens zijn niet digitaal beschikbaar. U kunt de tellijsten op microfilm bekijken in de studiezaal van het Centraal Bureau voor Genealogie (kast 8, lade 3 en 4). Het archiefinventarisnummer is 2.10.19.01.

Ook op microfiche beschikbaar zijn de geboorteregisters van Paramaribo over de periode 1828-1907. Deze kunt u bekijken in de studiezaal van het Centraal Bureau voor Genealogie (kast 8, lade 1 en 2). Hierin bevinden zich ook de kinderen van vrijgelaten slavinnen over de periode 1828-1863. Vanaf 1863 werden alle geboortes opgenomen.
Let op: Het Nationaal Archief beschikt niet over geboorteregisters of andere burgerlijke standsgregisters van de rest van Suriname. Hiervoor kunt u contact opnemen met het Nationaal Archief in Suriname: http://www.gov.sr/sr/ministerie-van-biza/diensten/het-nationaal-archief-suriname-(nas).aspx

Gegevens zoeken van vóór 1830

Zoals gezegd is het zeer lastig om informatie te vinden over de periode vóór 1830. Toch zijn er mogelijkheden.

Manumissies

Over manumissies in de periode 1816-1827 is een boek verschenen. Dit boek is gebaseerd op het Register der Vrijgemaakte slaven en slavinnen Zedert en Weder Inbezitneming dezer Kolonie door het Hollandsch Gouvernement. Dit register bevindt zich in het Centraal Bureau voor Burgerzaken te Paramaribo. Van de ruim 1100 gemanumitteerden kregern er zestig een nieuwe achternaam.

  • Lamur, H.E. en H.E. Helstone, Namen van vrijgemaakte slaven 1816-1827 (Amsterdam, Instituut Nederland, Antillen, Aruba, Suriname voor Onderzoek en Onderwijs, 2002) Handbibliotheek Studiezaal Nationaal Archief S 12 C 20.

In dit boek vindt u een datum, de publicatie in de Geprivilegieerde Surinaamsche Courant, nieuwe achternaam of doopnaam, slavennaam, leeftijd, kleur, naam van de moeder sporadisch ingevuld, naam van de eigenaar, naam van de verzoeker en soms de datum van de verleende vrijdom.

Gegevens over manumissies van voor 1816 vindt u verspreid (en daarom lastig te vinden) in de volgende twee archieven

  • Archief Gouvernementssecretarie der kolonie Suriname 1722-1828 (archiefinventaris 1.05.10.01)
  • Archief Hof van Politie en Criminele Justitie 1669-1828 (1.05.10.02)

Voor de periode vóór 1830 zijn er ook andere bronnen dan manumissies. Wanneer uw voorouder in Paramaribo woonde met een achternaam, kunt u hem of haar vinden in de wijkregisters van Paramaribo. In Paramaribo werden de wijken in de periode 1828-1832 aangeduid met de letters A-D. Er is geen alfabetische toegang op. De registers zijn binnen de wijken straatsgewijs op huisnummer geordend.

  • Wijkregisters uit de periode 1828-1832: Archief van het gemeentebestuur van Suriname 1833-1845 (archiefinventaris 1.05.11.09) inventarisnummers 58-68.
  • Wijkregisters uit de periode 1833-1845: Archief van de Nederlandse West-Indische Bezittingen, Gouverneur-Generaal 1828-1845 (archiefinventaris 1.05.08.01), inventarisnummers 635-698.

Ook kunt u zoeken in de Staat van lidmaten der Evangelische Broedergemeente, opgemaakt in 1944. Deze kerk legde zich als enige geloofsgemenschap toe op de zielzorg onder de slaven in Suriname. Deze staat is online beschikbaar als de index Suriname: Lidmaten der Evangelische Broedergemeente

Tenslotte bevinden zich in Suriname nog de zogenaamde slavenregisters. In deze registers kunt u zoeken als de naam van de eigenaar of de naam van de plantage bekend is. Bij het Nationaal Archief is geen kopie van deze registers aanwezig.

Meer informatie

Er bestaat een Stichting voor Surinaamse Genealogie. U vindt de website op www.surinaamsegenealogie.nl

  • Hove, Okke ten e.a., Surinaamse emancipatie 1863. Familienamen en plantages (Amsterdam, Bronnen voor de studie van Suriname deel 24, 2003) Handbibliotheek studiezaal Nationaal Archief S 12 C 22.
  • Lamur, H.E. Familienaam & verwantschap van geëmancipeerde slaven in Suriname (Amsterdam 2004) Handbibliotheek studiezaal Nationaal Archief S 12 C 21 A en B.
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in