gahetNA in het Nationaal Archief

Oorlogsgids: 20. Heeft het Nationaal Archief gegevens over zuiveringen na de oorlog?

Behalve ambtenaren (zie ook vraag 19) kregen vele sectoren in de samenleving te maken met het gedrag van hun medewerkers tijdens de Tweede Wereldoorlog. Kranten, radio, kunstenaars, het bedrijfsleven en beroepsorganisaties. Allen stelden zuiveringscommissies in die moesten oordelen over wat goed, fout of ‘grijs’ was.

Daarnaast bestonden er ook andere vormen van zuivering. De perszuivering is hier een voorbeeld van.Bepaalde media collaboreerden met de Duitse bezetter. Ook de radio-omroep werd direct na de bezetting onder censuur gesteld. Sommige radiomedewerkers onderwierpen zich daaraan, anderen niet. Voor de perszuivering werden zuiveringscommissies en beroepscolleges ingesteld. Een aantal kranten, zoals de Telegraaf, kreeg na de oorlog een verschijningsverbod opgelegd. Dat kon gebeuren op grond van rechtsregels die door de regering in Londen waren opgesteld.

Daarnaast werden de gelederen van kunstenaars gezuiverd. Velen van hen waren lid van de Kultuurkamer geweest. Het gedrag van beoefenaren van de vrije beroepen en werkers in het bedrijfsleven werd ook tegen het licht gehouden. Hierover heeft het Nationaal Archief archiefmateriaal. Het betreft vooral informatie over de beleidsvoorbereiding en -uitvoering van de zuivering.

Lees de bijlage voor een uitgebreide toelichting:

  • Begrippen zuivering en berechting
  • Beleidsvoorbereiding van de zuivering door het Militair Gezag
  • Instelling zuiveringscommissies
  • Instelling beroepscolleges
  • Sancties
  • De Telegraaf en andere kranten in oorlogstijd
  • De radio-omroep in oorlogstijd
  • Kunstenaars in oorlogstijd
  • Het bedrijfsleven in oorlogstijd
  • Zuivering van vrije beroepen en de sport
  • De zuivering achteraf bekeken
  • Archieven
  • Literatuur
Uitgebreid
Zoek in collecties
Zoek in